Etiketë: “Tirana”

Tui Na apo masazh sportiv — pse nuk është e njëjta pyetje si

Tui Na apo masazh sportiv — pse nuk është e njëjta pyetje si

Postuar më e nga Yang Wang

Një djalë i ri erdhi vitin e kaluar dimër — fundi i të njëzetave, vrapon tre herë në javë përgjatë Liqenit Artificial, kishte mbaruar një gjysmëmaraton në Durrës një muaj më parë dhe po përgatitej për një garë më të gjatë në Vlorë në pranverë. Viçi i tij i djathtë kishte një nyjë të fortë si gjashtëkëmbësh mbi soleus. Kishte qenë te dy masazhistë sportivë në Tiranë. Të dy kishin punuar nyjen drejtpërdrejt me presion të gishtit të madh për rreth tridhjetë minuta. Të dy herët nyja ishte më e butë për një ditë dhe pastaj kthehej, më e fortë.

"Fizioterapisti im në Bolonjë," tha — kishte luajtur futboll në Itali në të njëzetat e hershme — "gjithmonë më thoshte indet e thella, indet e thella. Sa më e fortë aq më mirë."

E pyeta nëse kishte zgjidhur ndonjëherë plotësisht problemin.

"Jo. Por gjithmonë ndjeja se duhej të kishte."

Shumica jonë këtu kemi një recetë të parë universale për çdo dhimbje: do të kalojë — it’ll pass. Often it does. A calf that has been knotted for eight months has simply stopped listening. This is one of the most useful conversations I have in the parlour, and I have it twice a week. The Western reflex — when a muscle is tight, press it hard — is so deeply built into our cultural imagination of what massage është masazhi, saqë edhe terapistë me përvojë nuk e vënë në dyshim. Por nuk është e vetmja mënyrë se si trupi i përgjigjet prekjes së aftë. Dhe në disa prezantime, nuk është as mënyra më e mirë.

Dy tradita, dy përkufizime të "thellë"

Tui Na dhe masazhi sportiv perëndimor ndajnë një fjalor që nuk ndajnë gjithmonë domethënien e tij. Fjala "thellë" është shembulli më i qartë.

Në masazhin sportiv, thellë do të thotë presion i thellë: një forcë vertikale e lartë e aplikuar nëpërmjet gishtit të madh, bërrylimit ose parakrahut në barkun e muskujve. Qëllimi është të prishen mekanikisht ngjitjet në indin e butë, të thyhet indit i plagëve, të shtyhesh fizikisht nëpër kufizimet fascinale. Është një ndërhyrje e bazuar në forcë. Funksionon, ndonjëherë spektakolarisht, në disa kushte — veçanërisht mbingarkesa atletike akute me pika aktivizuese të lokalizuara.

Në Tui Na, thellë do të thotë arritje e thellë: një ndërhyrje që ndikon jo vetëm muskulin e prekur por indin dhe strukturat tre ose katër shtresa poshtë tij. Presioni i nevojshëm për ta bërë këtë shpesh është befasishëm modest. Teknika mbështetet te drejtimi, ritmi, manipulimi i fascinës në plane të koordinuara dhe kuptimi preciz se ku mbahet tensioni i një muskuli nga kompensimi i një muskuli tjetër. Një praktikues i aftë i Tui Na-s mund të prodhojë ndryshim të ndjeshëm në inde me një të tretën e presionit të dukshëm që do të përdorte një terapist sportiv — sepse puna është të gjesh vektorin e duhur, jo forcën më të madhe.

Të dyja janë të thella. Nënkuptojnë gjëra të ndryshme. (Për një krahasim të ngjashëm mes Tui Na-s dhe traditës japoneze, kam një shkrim më vete mbi Shiatsu kundrejt Tui Na-s kineze — e njëjta familje ngatërresash, detaje të ndryshme.)

Çfarë duket se po zbulon mjekësia sportive

Mbaj sy, në mënyrë joformale, si mjekësia sportive perëndimore flet për terapinë manuale, sepse klientët më pyesin. Diçka që kam vënë re: biseda ka ndryshuar qetësisht gjatë dekadës së fundit. Imazhi që marr është se ideja e vjetër "indet e thella, sa më e thellë aq më mirë" po vihet në dyshim nga njerëz që e kanë mësuar dikur.

Për një lëndim akut në ditët e para, të dyja traditat pajtohen — asnjë presion agresiv. Trupi është i zënë dhe duhet lënë të qetë.

Për një lëndim të disa javëve të vjetër por jo kronik, mendimi i ri, siç e kam hasur, është se puna me forcë të ulët, e qëndrueshme dhe e mirë-drejtuar zakonisht bën më shumë se presioni me forcë të lartë. Pak forcë, e aplikuar në drejtimin e duhur, arrin më larg.

Për modelet kronike kompensatore — lloji i ankesës që solli vrapuesin te tavolina ime — hendeku është edhe më i gjerë, të paktën në atë që kam lexuar. Puna me forcë të lartë mbi viçin kronikisht të tensionuar e liroson atë për një ditë. I njëjti viç, i adresuar nëpërmjet muskujve antagonistë, zinxhirit fascinal sipër dhe ijës së kundërt, mbetet i liruar për javë të tëra. Trupi ka një lloj kujtese. Lirimi i vendit të gabuar herë pas here i mëson trupit se tensioni është strukturor dhe se duhet të kapet edhe më fort.

Këtë e gjej kënaqësi, sepse përputhet me atë që Tui Na ka bërë prej kohësh pa pasur nevojë që dikush ta vërtetonte. Jemi me edukatë të kënaqur që biseda më e re po arrin në një vend të ngjashëm.

Viçi i vrapuesit, në praktikë

Ajo që ndodhi mbi tavolinë me vrapuesin e ri nga Bolonja ishte pothuajse e mërzitshme për t'u përshkruar. Nuk e prekëm nyjen aspak në seancën e parë. Punuam me ijën kontralaterale — ana e majtë — sepse viçi i djathtë mbarte tension nga gluteus medius i majtë pak më i dobët. Punuam me origjinin e tendinit të pasëm të djathtë nën palosjen gluteale. Punuam me bashkimin e soleusit pas gjurit, jo barkun e tij.

Iku nga seanca skeptik. Tha me mirësjellësi se do të kthehej, por nuk ishte i sigurt.

Tre ditë më vonë vrapoi dhjetë kilometrat e tij të zakonshëm rreth liqenit. Nyja — raportoi me telefon të nesërmen mëngjes — ishte, për herë të parë në tetë muaj, jo ku kishte qenë. Nuk kishte zhdukur. Kishte migruar në një pozicion tjetër, rreth katër centimetra poshtë, shumë më e vogël.

Kjo është ajo që terapistët që bëjnë këtë punë nënkuptojnë kur thonë "trupi po flet." Nyja origjinale ruante diçka. Kur ruajtja u bë e panevojshme, indi u rirregullua.

Kishim gjashtë seanca. Deri te e treta, nyja kishte zhdukur. Deri te e gjashta, kishte ndaluar të favorizonte këmbën e djathtë në hapin e tij.

Vrapi gjysmëmaraton të Vlorës katër muaj më vonë. Rekordi personal.

Pse kjo ka rëndësi për këdo që nuk është atlet

Pyetja është rrallë "Tui Na apo masazh sportiv?" Është "Çfarë po përpiqet vërtet të më thotë trupi?"

Nëse përgjigja është "sapo kam kthyer nyjen e glezës dhe ka ënjtje akute" — asnjë modalitet. Pushim, akull, ngritje dhe fizioterapist për ngarkesë graduale.

Nëse përgjigja është "kam dhimbje akute në një vend pas një ngjarjeje të identifikueshme, në një trup të ri dhe të shëndetshëm" — masazhi sportiv shpesh është ndërhyrja më e pastër. Gjeni një praktikues të mirë; puna është specifike dhe efektive.

Nëse përgjigja është "kam pasur dhimbje për muaj të tërë dhe lëviz, ose gjithmonë kthehet në të njëjtin vend, ose ndryshon karakter me stresin" — këtu Tui Na fiton reputacionin e tij. Puna është më e ngadaltë, më pak dramatike dhe shumë më e mundshme të zgjidhë kompensimin themelor.

Nëse përgjigja është "jam i stresuar, i rraskapitur, e gjithë shpina ime ndihet e tensionuar dhe nuk kam një ankesë specifike" — kjo është gjithashtu territor i Tui Na, edhe pse mbivendoset me masazhin relaksues dhe shpesh përgjigja e duhur përfshin të dyja.

Rafti i gjyshes sime në Liaoning

Ka një imazh tek i cili kthehem vazhdimisht dhe që e kap dallimin më mirë se shkenca.

Gjyshja ime në Liaoning mbante një rresht kavanozësh të vegjël në një raft në kuzhinë. Çdo kavanoz mbante një barishte të tharë. Kur dikush në familje kishte një ankesë, përziente tre ose katër barishteve në ujë të nxehtë dhe të shikonte teksa e pije. Nuk thoshte shumë për atë që bënte. E bënte prej dyzet vjetësh, dhe nuk kishte matur kurrë asgjë.

Ajo nuk zgjidhte barishten më të fortë. Zgjidhte atë të duhurën për personin para saj — ndonjëherë një gjë, ndonjëherë një tjetër, varësisht ditës. Ky është zakoni që mbart te tavolina. Ajo nuk e dinte se ajo që bënte do të studiohej dhe shpjegohej shekuj më vonë. Thjesht i kushtonte vëmendje trupit dhe asaj që ndihmonte.

Tui Na funksionon njësoj. Ashtu edhe masazhi sportiv, në rastin e tij më të mirë. Pyetja nuk është cila traditë është e saktë. Pyetja është cila po bën punën e duhur për trupin para saj.

Në sallë, e bëjmë atë pyetje çdo herë. Përgjigja është ndonjëherë njëra gjë, ndonjëherë tjetra, ndonjëherë të dyja, ndonjëherë asnjëra — dhe tavolina pret me durim ndërkohë që e gjejmë.

Yang Wang praktikon Tui Na dhe akupunkturë në Chinese Massage - Tai Chi Tirana.

Masazh relaksues pas një fluturimi të gjatë — historia e

Masazh relaksues pas një fluturimi të gjatë — historia e

Postuar më e nga Yang Wang

Erioni telefonoi nga aeroporti i Rinasit një të mërkurë mëngjes. Kishte zbardhur katërdhjetë minuta më parë nga një fluturim nga Londra me ndalesë në Vjenë. Dymbëdhjetë orë udhëtim, dy aeroporte, tre zona kohore dhe një ndalesë e gjatë gjatë natës në një terminal të Vjenës që nuk kishte qenë i mirë me askënd. Ishte në Tiranë për varrimin e gjyshit të tij të premten dhe kishte një takim të enjten pasdite me avokatin që trajtonte trashëgiminë. Kishte dy ditë e gjysmë për të qenë funksional në një qytet ku nuk kishte jetuar prej katërmbëdhjetë vjetësh.

"Mund të vij në orën tre?" pyeti. "Shpina ime është një copë e ngurtë."

E njihja familjen e Erionit — ishin klientë prej vitesh — edhe pse e kisha takuar vetëm një herë më parë, shkurt, gjatë një vizite të mëparshme. I thashë të vinte në orën tre, që do të bënim një seancë nëntëdhjetëminutëshe masazhi relaksues, dhe që duhet të pinte një litër ujë midis tani dhe atëherë.

Mbërriti duke dukur saktësisht ashtu si i kujtoja emigrantët e kthyer të brezit të tij. Fundi i të tridhjetave, i lodhur, pak i zhvendosur në trupin e tij fizik, duke mbajtur një lodhje të veçantë dhe të njohur që nuk është pikërisht çrregullim i orarit dhe nuk është pikërisht zi, por merr nga të dyja.

Ky shkrim është për të dhe për shumë klientë si ai — diaspora që kthehet në Tiranë për ngjarje familjare, udhëtarët e biznesit që kalojnë tre ditë në qytet, vizitorët që mbërrijnë pasi kanë udhëtuar shumë gjatë dhe kanë nevojë që trupi të arrijë para se ata të bëjnë atë që kanë ardhur ta bëjnë.

Çfarë i bën trupit realisht një fluturim i gjatë

Udhëtimi ajror është më i vështirë për trupin se sa shumica e njerëzve e pranojnë. Kombinimi i faktorëve — lagështi e ulët e kabinës, presion i ulët i kabinës, ulje e zgjatur, ritme çirkadiane të ndërrprera, dehidrimi që edhe pijtarët e moderuar nuk e kompensojnë plotësisht, stresi i lehtë kronik i qenit në një hapësirë të kufizuar i rrethuar nga të huaj — prodhon një gjendje fiziologjike specifike që shfaqet rregullisht pas çdo fluturimi më të gjatë se katër orë.

Gjendja ka disa komponentë.

Dehidrimi i lehtë që ndikon fascinë dhe lëvizshmërinë e kyçeve. Lagështia e kabinës është zakonisht nën njëzet për qind (krahasuar me dyzet-pesëdhjetë për qind të një dhome të rehatshme). Dymbëdhjetë orë në këtë mjedis lënë indin lidhës dukshëm më të ngurtë. Shumë udhëtarë e përjetojnë këtë si dhimbje trupi të përgjithshme që nuk mund ta vendosin.

Qarkullim i ngadalshëm në pjesën e poshtme të trupit. Ulëja e zgjatur redukton kthimin venoz nga këmbët. Edhe pa rrezikun e rrallë por serioz të trombozës venore të thellë, shumica e udhëtarëve në distanca të gjata mbërrijnë me edem të lehtë të ekstremiteteve të poshtme, shtrëngim të viçave dhe mjegull të lehtë njohëse nga qarkullimi periferik i reduktuar.

Model i frymëmarrjes cekët. Ndenjëset e avionit janë projektuar në mënyrë që kompresojnë pak diafragmën. Dymbëdhjetë orë frymëmarrje pak e kompromentuar prodhon një ndryshim të matshëm në mekanikën e gjoksit që kërkon orë për t'u zgjidhur.

Një trup ende në gatishmëri nga stresi i grumbulluar i nivelit të ulët. Edhe për udhëtarët me përvojë, stresorët e vegjël e të vazhdueshëm të aeroporteve — radhët e kontrollit të sigurisë, ankthi para tabelave të nisjes, shqetësimi i afërsisë së detyruar — grumbullohen. Trupi mbërrin në destinacion i tendosur në një mënyrë që rrallë ndihet me vetëdije, por që duket qartë sapo shtrihesh në tavolinë.

Çrregullim çirkadian. Edhe një ndryshim i vetëm i zonës kohore prodhon një çrregullim të matshëm në ritmet hormonale të trupit. Tre zona kohore, me ndalesë gjatë natës në drejtimin e gabuar, prodhojnë një lloj çorientimi të veçantë që ndikon gjendjen shpirtërore, gjumin dhe funksionin kognitiv bazë për disa ditë.

Çfarë adresohet nga masazhi relaksues, dhe çfarë jo

Një masazhin relaksues pas udhëtimit i konceptuar mirë mund të adresojë shumicën e këtyre faktorëve në një seancë të vetme, edhe pse jo të gjithë në të njëjtin shkallë.

Hidratimi i fascinës dhe indit lidhës. Goditjet e masazhit në vetvete nuk shtojnë ujë në trup, por puna shpërndan mekanikisht lëngun nëpër shtresat e indit lidhës dhe përmirëson qarkullimin lokal që lejon trupin të rihidratojë me efektivitet zonat e prekura. Kombinuar me marrjen adekuate të ujit, kjo mund të zgjidhë shumicën e ngurtësisë nga udhëtimi ajror brenda seancës së parë.

Qarkullimi i pjesës së poshtme të trupit. Goditjet limfatike në këmbë, viça dhe këmbët — të kryera si pjesë e protokollit standard të relaksimit — mobilizojnë lëngun e grumbulluar dhe rivendosin kthimin normal venoz. Shumica e klientëve raportojnë një ulje të dukshme të ënjtjes në këmbën e poshtme brenda një ore pas seancës.

Thellësia e frymëmarrjes. Puna mbi shpinën e sipërme, supet dhe gjoksin rikthen lëvizshmërinë e kafazit të brinjëve që ndenjësja e avionit e kishte kompresuar. Klientët zakonisht vërejnë se frymëmarrja e tyre ka zbritur brenda tridhjetë minutave të parë të seancës.

Aktivizimi simpatik. Zhvendosja parasimpatike që prodhon një seancë e zgjatur relaksimi kundërvepron drejtpërdrejt stresin e grumbulluar të udhëtimit.

Ajo që masazhi nuk adresohet është vetë çrregullimi çirkadian. Ritmet hormonale të trupit do të riakalibrohen sipas orarit të tyre (zakonisht një ditë për zonë kohore), dhe asnjë sasi e punës trupore nuk mund ta shpejtojë këtë. Por duke adresuar komponentët e tjerë të lodhjes post-fluturimit, masazhi lejon udhëtarin të ndihet funksional gjatë ditëve kur ritmi çirkadian ende rilakalibrohet në sfond. the particular Tirana fatigue of the holiday season.)

Protokolli për klientët pas udhëtimit

Seanca që i dhashë Erionit është një që e kam rafinuar gjatë shumë viteve të trajtimit të udhëtarëve, dhe ndryshon në mënyra specifike nga një seancë standarde relaksimi.

Pjesa e parë fokusohet te këmbët, viçat dhe shputat — herët dhe më gjatë se zakonisht, sepse ngufatja e pjesës së poshtme të trupit është ajo që shumica e klientëve post-fluturim e ndjejnë më akute. Goditje të gjata, të ngadalta, ngjitëse që mobilizojnë lëngun prapa drejt trungut. Rreth pesëmbëdhjetë minuta.

Pjesa e dytë adresohet shpinës së poshtme dhe të sipërme, me vëmendje të veçantë ndaj zonës midis teheve të shpatullave që mban peshën më të madhe të kompresimit të ndenjëses së avionit. Rreth njëzet minuta.

Pjesa e tretë punon supet, qafën dhe bazën e kafkës. Këtu bëhet tensioni i grumbulluar i udhëtimit më i aksesueshëm. Rreth pesëmbëdhjetë minuta.

Klienti kthehet pastaj. Punojmë butësisht gjoksin dhe brinjët për të rivendosur lëvizshmërinë e frymëmarrjes, pastaj lehtë barkun për të mbështetur tretjen (e cila shpesh mbyllet gjatë udhëtimit dhe përfiton nga stimulimi i butë), pastaj krahët dhe duart, pastaj kthehemi te këmbët nga ana e përparme. Rreth njëzet minuta.

Dhjetë minutat e fundit shpenzohen te fytyra, lëkura e kokës dhe veshët — pjesërisht për efektet e relaksimit të thellë, pjesërisht për të adresuar tensionin specifik që grumbullohet në muskujt e vegjël të fytyrës gjatë një fluturimi të gjatë kur dikush po përpiqet të flejë në pozicion vertikal.

Seanca totale është nëntëdhjetë minuta. Gjashtëdhjetë minuta nuk janë të mjaftueshme për një seancë post-udhëtimi; trupi ka nevojë për protokollin e gjatë për të adresuar plotësisht komponentët e shumtë.

Erioni, atë të mërkurë pasdite

Erioni ra në gjumë rreth dyzet minutave pas fillimit të seancës, gjë që është normale dhe shpesh sinjal se trupi ka vendosur se është i sigurt të bëjë punën e rimëkëmbjes. U zgjua shkurt kur i kërkova të kthehej, dhe sërish, më plotësisht, në fund të seancës.

Nuk tha shumë. U ngrit ngadalë, piu gotën e ujit që i dhashë, shikoi duart e tij sikur po i rikuperonte.

"Harruam si duhet të ndihet shpina ime," tha në fund.

Shkoi në shtëpinë e familjes pas seancës. Më tha më vonë se kishte fjetur dymbëdhjetë orë atë natë — shumë më gjatë se sa kishte planifikuar, por trupi i tij e kishte nevojë — dhe se ishte ndier me mendje të qartë për takimin e të enjtes dhe i aftë të ishte plotësisht i pranishëm në varrimin e të premtes. Erdhi sërish për një seancë të dytë para se të fluturonte të martën tjetër.

Kjo është pjesa e punës post-udhëtimit që e gjej më të kënaqshme në heshtje. Udhëtari mbërrin në Tiranë me shumë pak kohë për të bërë gjithçka që ka nevojë të bëjë, dhe ndërhyrja e vogël e një seance të vetme nëntëdhjetëminutëshe ndryshon të gjithë trajektoren e vizitës së tij. Mund të jetë i pranishëm për familjen. Mund të jetë i pranishëm për takimet. Mund të flejë kur ka nevojë të flejë.

Një shënim për diasporën në veçanti

Emigranti i kthyer mbart një lodhje të veçantë udhëtimi që nuk është vetëm fizike. Fluturimi nga Londra ose Frankfurti ose Milani sjell me vete një rregullim emocional paralel: kthimi në një qytet që është dhe nuk është shtëpi, në një gjuhë që është dhe nuk është gjuha e përditshme, te anëtarët e familjes që kanë plakur në mënyra që nuk janë parë duke ndodhur në kohë reale.

Ky shtresë emocionale nuk është diçka që masazhi mund ta adresojë drejtpërdrejt. Por gjendja parasimpatike që masazhi prodhon krijon kushtet në të cilat rregullimi emocional bëhet më i lehtë. Trupi, në gjendje të rregulluar, mbështet zemrën dhe mendjen në punën e tyre.

Kam ardhur të mendoj masazhin post-udhëtimit për diasporën si një lloj ure. Udhëtari mbërrin në aeroport në një modalitet — transit ndërkombëtar, larg vendit ku sapo ka zbardhur. Seanca në sallë, idealisht brenda njëzet e katër orëve të parë pas mbërritjes, ndihmon trupin të mbërrijë vërtet në Tiranë, në vend se të mbetet në modalitetin aeroport-avion gjatë ditëve të para të vizitës. Vizita bëhet, në një kuptim të dobishëm, një vizitë e vërtetë dhe jo një transit.

Sugjerime praktike për udhëtarët që planifikojnë paraprakisht

Disa gjëra të vogla e bëjnë seancën post-udhëtimit më efektive.

Pini ujë shumë në njëzet e katër orët para dhe pas seancës. Trupi ka nevojë për lëngun që të përfitojë plotësisht nga puna.

Shmangni alkoolin ditën e mbërritjes. Tundimi, pas një fluturimi të gjatë, është të festoni mbërritjen me një gotë diçkaje. Prisni deri të nesërmen; trupi ka shumë rimëkëmbje për të bërë që të përpunojë edhe alkolin.

Planifikoni seancën për pasdite ose mbrëmje të ditës së mbërritjes, jo herët mëngjesin e ditës së dytë. Nata e parë e gjumit pas masazhit është kur ndodh shumica e integrimit.

Planifikoni një mbrëmje të qetë pas seancës. Efekti i relaksimit të thellë bën ngjarjet sociale të ndjehen të detyruara; një vakt i ngadalshëm në shtëpi ose me familjen shumë të afërt është regjistri i duhur.

Nëse keni udhëtuar me ndryshim të konsiderueshëm të zonës kohore, planifikoni gjithashtu të shkoni herët në shtrat natën e seancës. Trupi juaj do të jetë gati për gjumë më shpejt se zakonisht.

Yang Wang praktikon mjekësinë kineze në Chinese Massage - Tai Chi Tirana. Emrat në historitë e klientëve janë ndryshuar.

Moksibiustioni me baltë: kusheria e heshtur e akupunkturës

Moksibiustioni me baltë: kusheria e heshtur e akupunkturës

Postuar më e nga Yang Wang

Ka një trajtim që e ofrojmë në qendër, për të cilin pothuajse askush në Tiranë nuk ka dëgjuar para se të hyjë brenda. Shumica e klientëve tanë afatgjatë kanë provuar Tui Na-n. Shumë kanë provuar akupunkturën, kupat, gua sha-në, gurët e nxehtë. Por moksibiustionin me baltë — ni jiu në mandarinisht, 泥灸 — e ndeshin për herë të parë kur pyesin për një trajtim ndaj ftohjes kronike të barkut, ndaj menstruacioneve të dhimbshme që asgjë tjetër nuk i ka prekur, ose ndaj asaj lodhjeje të thellë që gjumi nuk e riparon.

Ky është një nga trajtimet më të vjetra në farmakopenë kineze. Është gjithashtu, sipas meje, një nga më të nënvlerësuarit. Bën atë që bën akupunktura — lëviz qi-në e ngecur, ngroh indin e thellë, trajton modelet e tipit të ftohtë — por e bën përmes një mekanizmi tjetër, dhe për disa klientë është dukshëm më efektiv. (Për gjysmën që i përket akupunkturës në këtë krahasim, dhe për mënyrën se si është hartuar sistemi i pikave meridiane që qëndron në themel të të dyja trajtimeve, kam një shkrim themelor mbi kondicionimin e meridianeve.)

Çfarë është në të vërtetë

Mud moxibustion combines two ancient ingredients: medicinal mud and moxa, the herb Artemisia vulgaris (mugwort, in English; pelin in Albanian, where the plant grows wild on the hillsides outside Tirana — you have probably walked past it a hundred times on a Sunday hike without a second glance).

Balta nuk është baltë e zakonshme. Është një përgatitje medicinale e veçantë, e bërë tradicionalisht me bazë llumi të imët të marrë nga shtretër të caktuar lumenjsh, i përzier me barishte pluhur — zakonisht Artemisia, Angelica sinensis, Cinnamomum cassia (lëkurë kanelle), dhe disa barishte të tjera ngrohëse sipas formulës. Përzierja thahet dhe ruhet në forma kekësh ose fletësh. Për ta përdorur, praktikanti e lag pak, e ngroh deri në temperaturën e trupit, dhe e shtron si një shtresë mbi një zonë të caktuar të trupit — zakonisht barkun e poshtëm, mesin, ose përgjatë shtyllës kurrizore.

Mbi shtresën e baltës së ngrohur, digjet pak moksë në një distancë të kontrolluar. Tymi dhe nxehtësia depërtojnë poshtë përmes baltës, e cila vepron si bartëse dhe si rregullatore temperature. Rezultati është një ngrohje e thellë, e njëtrajtshme dhe e qëndrueshme e indit poshtë dhe e pikave nën të, e kombinuar me përthithjen lokale të përbërjeve bimore në baltë.

Një seancë zgjat tridhjetë deri në dyzet e pesë minuta. Klienti shtrihet rehat në tavolinë. Ndjesia nuk i ngjan asgjëje tjetër në mjekësinë kineze — as mprehtësisë së shkurtër të një gjilpëre, as presionit të shurdhët të kupave, as nxehtësisë së përqendruar të një guri të vetëm. Është e gjerë, e ngrohtë, e ngadaltë, qetësuese. Shumë klientë i zë gjumi gjatë gjysmës së dytë të seancës.

Me çfarë ndihmon — dhe me çfarë jo

Moksibiustioni me baltë është i indikuar veçanërisht për atë që mjekësia kineze e quan grumbullim ftohtësie-lagështie në pjesën e poshtme të trupit. Ky është më shumë një model sesa një gjendje e vetme, por te njerëzit që shoh shfaqet zakonisht si:

Ftohje kronike e barkut — ndjesia e një barku të poshtëm vazhdimisht të ftohtë, shpesh e shoqëruar me fryrje, tretje të ngadaltë dhe jashtëqitje të shpeshta e të liruara. Shumë gra e përshkruajnë këtë si ndjesinë "sikur më janë ftohur të brendshmet nga brenda jashtë".

Menstruacione të dhimbshme — sidomos ato që vijnë me dhimbje në mes, me ndjeshmëri ndaj të ftohtit, dhe me dhimbje që i përgjigjet më mirë nxehtësisë sesa qetësuesve.

Dhimbje kronike e mesit që përkeqësohet në mot të ftohtë. Jo lloji i tendosjes akute; lloji që rikthehet çdo dimër dhe zgjat deri në prill.

Rikuperim pas lindjes, sidomos te gratë që ndihen të ftohta dhe të rraskapitura pas lindjes (diçka që mjekësia kineze e merr shumë seriozisht dhe e trajton në mënyrë aktive, ndërsa në kontekstin mjekësor modern shpesh i kushtohet më pak vëmendje nga ç'meriton).

Lodhje kronike me një cilësi "të ftohtë e të lagësht" — gjymtyrë të rënda, motivim i ulët, një trup që ndihet i ngarkuar e i rënduar më shumë sesa i tendosur.

Nuk është trajtimi i duhur për: dëmtimet akute, temperaturat e larta, infeksionet, gjendjet me model "nxehtësie" (fytyrë e skuqur, nervozizëm i lehtë, gojë e thatë, pagjumësi nga agjitacioni), ose shtatzëninë (ngrohja e barkut gjatë shtatzënisë është e kundërindikuar në praktikën klasike).

Një histori e vogël për nënën time

Kur isha fëmijë në Liaoning, nëna ime kishte atë që ne e quanim atëherë "barku i dimrit". Çdo dhjetor, aty nga koha kur binte bora e parë, pjesa e poshtme e barkut të saj bëhej e ndjeshme dhe e ftohtë në prekje. Ngërçe që vinin jo me menstruacionet, por dukej se vinin me stinën. Pinte çaj xhenxhefili. Vishte rroba shtesë. Ndihej, me fjalët e saj, sikur yang-u i saj po rridhte jashtë saj si nxehtësia nga një shtëpi e ndërtuar keq. yang -u i saj po rridhte jashtë saj si nxehtësia nga një shtëpi e ndërtuar keq.

Një herë në dimër, gjyshja ime përgatiste atë që e quante "keku i baltës". E bënte vetë, sipas një recete të trashëguar nëpërmjet disa brezash. Llum lumi, pelin i tharë nga korrja e verës, lëkurë kanelle, xhenxhefil, dy a tri gjëra të tjera emrat e të cilave nuk i mësova kurrë. E ngrohte kekun mbi sobë, e shtronte mbi barkun e nënës sime, dhe digjte një tufëz të vogël mokse mbi të për gjysmë ore.

Nëna ime dilte nga ky trajtim sikur të kishte bërë një banjë të gjatë në një det të ngrohtë. E qetë, paksa e skuqur, ftohtësia i kishte ikur nga fytyra. Trajtimi ishte një ngjarje vjetore. Funksiononte gjithmonë.

Atëherë nuk e kuptoja se po shihja një protokoll njëmijëvjeçar duke u kryer në kuzhinën e gjyshes sime. Për mua, ishte thjesht ajo që bënim në dhjetor.

Pse lexuesi perëndimor rrallë e ndesh këtë

Ka dy arsye pse moksibiustioni me baltë ka mbetur i panjohur jashtë Kinës, edhe ndërsa akupunktura dhe kupat janë bërë të njohura në qendrat evropiane të mirëqenies.

E para është praktike. Balta është e vështirë të sigurohet autentike jashtë Kinës. Formula bimore është e ndërlikuar dhe cilësia ndryshon shumë. Ne e importojmë tonën nga një prodhues i caktuar në provincën Shandong, me ekspertizë shumëbrezëshe në përgatitjen e saj. Shumë praktikantë perëndimorë që kanë dëgjuar për teknikën zëvendësojnë baltën me argjilë të zakonshme ose e anashkalojnë trajtimin krejtësisht. Rezultati është, siç pritet, zhgënjyes, dhe teknika fiton një reputacion që nuk e meriton.

E dyta është kulturore. Trajtimi është i çrregullt, paksa i ngadaltë, dhe estetikisht larg imazhit të lëmuar që shumë qendra perëndimore të mirëqenies duan të projektojnë. Nuk del mirë në fotografi për Instagram. Balta lë njolla në peshqirë. Ka pak tym nga moksa. Disa praktikantë që specializohen në mjekësi kineze moderne "të pastër" e shmangin pikërisht për shkak të këtyre hollësive jo glamuroze.

Ne e bëjmë sepse funksionon, dhe sepse ende nuk kemi gjetur një zëvendësues që bën të njëjtën gjë.

Disa gjëra që m'u dukën interesante rrugës

Kur fillova të shqyrtoj shpjegimet moderne se si funksionon ky trajtim, hasa në disa gjëra që m'u dukën interesante për t'i ndarë. Tymi i moksës që digjet bart përbërje të vogla aromatike — të njëjtin lloj përbërjesh që u japin disa bimëve medicinale aromën e tyre — dhe këto përthithen përmes lëkurës gjatë seancës. Vetë balta, më shumë se çdo gjë tjetër, e mban nxehtësinë të qëndrueshme në një temperaturë që lëkura nuk do ta duronte drejtpërdrejt nga moksa. Të treja bashkë — nxehtësia, tymi dhe barishtja — bëjnë diçka që asnjëra prej tyre nuk e bën e vetme.

Sidomos për menstruacionet e dhimbshme, kam lexuar se ka studime që tregojnë se trajtimi e zvogëlon dhimbjen në mënyrë domethënëse, ndonjëherë më shumë se qetësuesit pa recetë, dhe se lehtësimi vazhdon edhe në ciklin tjetër pa trajtim të mëtejshëm. Nuk pretendoj t'i njoh studimet në hollësi. Ajo që di është ç'shoh në qendër, gjë që përputhet mjaft mirë me atë që kam lexuar.

Për shqetësimet kronike të tretjes — atë që mjekësia kineze e quan një "ngrohës i mesëm" i lodhur ose i ftohtë, dhe që mjekësia perëndimore shpesh e quan IBS ose probleme tretjeje "funksionale" — sipas asaj që kuptoj, tabloja është e ngjashme. Trupi përgjigjet; mekanizmi nuk është hartuar plotësisht; praktikantët që e bëjnë punën shohin vazhdimisht rezultate.

Kur është përgjigjja e duhur

Nuk e rekomandoj moksibiustionin me baltë si trajtim të parë për shumicën e shqetësimeve. Për një problem akut, akupunktura ose Tui Na zakonisht është më e shpejtë. Për stresin e zakonshëm dhe tensionin muskulor, një masazh relaksues është më i drejtpërdrejtë.

Moksibiustioni me baltë është përgjigjja e duhur kur:

Shqetësimi është kronik, u ka rezistuar mënyrave të tjera, dhe ka një cilësi të qartë "ftohjeje". Klienti e ndien zonën e prekur të ftohtë në vetë prekjen e tij, dhimbja është më e keqe në dimër ose me ekspozim ndaj të ftohtit, dhe instinktivisht kapet pas shisheve me ujë të ngrohtë ose jastëkëve ngrohës.

Shqetësimi përfshin barkun e poshtëm ose mesin, ku nxehtësia e thellë depërtuese e kombinimit baltë-moksë arrin më mirë se çdo modalitet tjetër.

Klienti ka durimin për një trajtim të ngadaltë. Ky nuk është një zgjidhje me një seancë të vetme. Një kurs tipik është tre deri në pesë seanca, një herë në javë ose çdo dy javë. Përmirësimi vërehet zakonisht deri në seancën e tretë.

Seanca e parë ndihet, për shumicën e klientëve, si një prehje e thellë në një vend të ngrohtë — gati meditative. Efekti terapeutik ndërtohet në ditët në vijim, shpesh më fort në natën e dytë dhe të tretë të gjumit pas trajtimit.

Është një nga mjetet më të vjetra që kemi. Është gjithashtu, kur përdoret në modelin e duhur, një nga më efektivët. Kjo është arsyeja pse ka mbijetuar për kaq gjatë, pavarësisht gjithçkaje që ka ndryshuar rreth tij.

Yang Wang ushtron mjekësinë kineze në Chinese Massage - Tai Chi Tirana.

Presioni i gjumit, kortizoli dhe seanca e së dielës

Presioni i gjumit, kortizoli dhe seanca e së dielës

Postuar më e nga Yang Wang

Në kalendarin tonë të rezervimeve të fundjavës shohim një model të caktuar që ka qëndruar i pandryshuar prej vitesh. Të shtunat janë të përziera: çifte në takim, shpërblime pas një jave pune, herë pas here ndonjë vizitor i parë që shfrytëzon një pasdite të lirë për të provuar diçka të re. Të dielat — sidomos pasditet e dielës mes orës tre dhe gjashtë — rezervohen më herët se gjithçka, dhe klientët që vijnë në këto orare janë gati gjithmonë i njëjti lloj klienti: profesionistë në punë, shumica në të tridhjetat dhe të dyzetat, shumica gra, shumica me të njëjtin model ankese kur i pyesim pse po vijnë.

"Fle keq të dielën në mbrëmje. Dua ta nis javën i çlodhur. I kam provuar të gjitha."

Shprehja "i kam provuar të gjitha" zakonisht i referohet: perdeve që errësojnë plotësisht, melatoninës, magnezit, mosprekjes së ekraneve pas orës nëntë, çajrave bimorë, një ore të rreptë gjumi, një aplikacioni relaksimi, ndonjëherë barnave për gjumë në netët më të këqija. Asgjë prej tyre nuk e prodhon atë gjumë të pastër e freskues që këta klientë e mbajnë mend nga periudhat e mëparshme të jetës.

Ajo që po ndodh, në shumicën e këtyre rasteve, është një model i vogël por i caktuar në mënyrën se si trupi e menaxhon vigjilencën dhe pushimin gjatë javës. Kam lexuar pak rreth tij, dhe pamja që kam ardhur ta gjej të dobishme është kjo. Dy gjëra në trup, mes tyre, e qeverisin gjumin: ora e përditshme që të ngre lart në mëngjes dhe të ul në mbrëmje, dhe grumbullimi i ngadaltë i lodhjes gjatë ditës. Kur të dyja rreshtohen, fle lehtë. Kur largohen nga njëra-tjetra — dhe kjo është ajo që ndodh pas një jave stresuese — gjumi bëhet problem.

Si duket se funksionon gjumi, ashtu siç e kuptoj unë

Ka dy sisteme në trup, që punojnë krah për krah, që vendosin nëse mund të flesh. Zakonisht flitet për to veç e veç, por ato punojnë bashkë. Një problem te njëri shpesh duket si një problem te tjetri.

I pari është ora e përditshme e trupit — cikli rreth njëzet e katër orësh që të ngre lart në mëngjes dhe të ul në mbrëmje. Drejtohet nga drita, nga disa hormone, dhe nga ngritja e ulja e vogël e përditshme e temperaturës bazë të trupit tënd. Një orë e shëndetshme të jep vigjilencë në mëngjesin e vonë, një rënie të vogël të natyrshme në fillim të pasdites, fokus më të qëndrueshëm gjatë pasdites së vonë, dhe një zbritje të lehtë drejt përgjumjes në mbrëmje.

I dyti është ajo që mjekët me të cilët kam folur e quajnë "presioni i gjumit" — grumbullimi i ngadaltë i lodhjes në tru gjatë ditës. Sa më gjatë të kesh qenë zgjuar, aq më shumë grumbullohet, dhe aq më e fortë është tërheqja drejt gjumit. Kafeja, ashtu siç e kuptoj unë, nuk e heq këtë lodhje; ajo thjesht e fsheh për disa orë. Kur kafeja shuhet, lodhja e fshehur kthehet, ndonjëherë më e fortë se më parë.

Kur je mirë, këto dy sisteme rreshtohen. Ora e mbrëmjes ulet pak a shumë në të njëjtën kohë kur lodhja arrin kulmin. Fle lehtë, fle thellë, zgjohesh mirë. Kur je i stresuar për javë me radhë, të dy sistemet largohen nga njëri-tjetri në një mënyrë që kam ardhur ta njoh.

Çfarë duket se i bën stresi gjithë kësaj

Një javë kronikisht stresuese — një punë kërkuese, prindër që po plaken, një rrugë e gjatë për në punë, barra e vogël e vazhdueshme e jetës moderne — u bën disa gjëra këtyre sistemeve, me sa kam lexuar dhe me sa kam parë te klientët.

E mban hormonin e "vigjilencës", kortizolin, të ngritur më gjatë se ç'duhet. Kortizoli supozohet të jetë i lartë në mëngjes dhe të ulet gradualisht gjatë ditës. Kur stresi është i vazhdueshëm, ai mbetet i lartë deri në mbrëmje, kur trupi duhet të jetë duke u qetësuar.

Ndërhyn në grumbullimin e ngadaltë të lodhjes gjatë ditës. Personi ndihet i lodhur në një mënyrë të paqartë e të rraskapitur, por nuk arrin të flerë kur përpiqet.

E copëton vetë gjumin. Edhe kur arrin të flesh, faza më e thellë dhe më freskuese e gjumit bëhet më e shkurtër, dhe zgjohesh më shpesh mes cikleve pa e mbajtur mirë mend.

Deri të premten pasdite, te shumë profesionistë në punë, ky model ka prodhuar një borxh të konsiderueshëm e të grumbulluar gjumi. E shtuna zakonisht kalon pjesërisht duke u rikuperuar: një zgjim më vonë, një sy gjumë, një ditë më e butë. Deri të shtunën në mbrëmje, gjumi shpesh është mjaft i mirë — trupi, më në fund i lejuar të pushojë, e shfrytëzon rastin. (Kam shkruar veçmas rreth lodhjes së veçantë të sezonit të festave në Tiranë, e cila ulet mbi versionin e zakonshëm të javës së punës.)

E diela është aty ku zakonisht nis halli.

Pse nata e së dielës është më e vështira

"Pagjumësia e natës së dielë" — vështirësia për të fjetur të dielën në mbrëmje me një gumëzhimë të ulët ankthi për javën që vjen — është një nga ankesat më të shpeshta të gjumit që dëgjoj në parlaturë. Nuk është imagjinare; me sa kam lexuar, është një model i vërtetë dhe i njohur mirë te të rriturit në punë.

Ajo që po ndodh, nga ana fiziologjike, është një ndërthurje faktorësh.

Së pari, trupi është ende pjesërisht në modalitetin e vigjilencës së javës së punës. Modeli hormonal që të mbajti në këmbë gjatë gjithë të premtes ende nuk është qetësuar.

Së dyti, pritja gjysmë e ndërgjegjshme e të hënës — puna mendore e përgatitjes për javën, që shumica e njerëzve e nisin diku nga pasditja e dielës — e ngre përsëri pa zhurmë vigjilencën në mbrëmje, pikërisht kur trupi duhet të jetë duke zbritur.

Së treti, fundjava, në mënyra të vogla, e ka zhvendosur orën tënde të përditshme. Zgjimi më vonë të shtunën dhe të dielën, syri i gjumit, darka që u zgjat — këto e kanë shtyrë përgjumjen e mbrëmjes të mbërrijë më vonë se ora që kishe menduar të flije.

Të vëna bashkë, merr pagjumësinë klasike të natës së dielë: trup i lodhur, mendje e zënë, asnjë zbritje drejt pushimit.

Çfarë bën seanca e pasdites së dielës

Një masazhin relaksues në orën tre ose katër të një pasditeje të dielë, me sa kam vëzhguar, ndihmon me të tria këto njëherësh. Koha nuk është e rastësishme — është pjesë e arsyes pse këto orare funksionojnë në mënyrë të besueshme.

Efekti qetësues i seancës i ul butë hormonet e vigjilencës së trupit në një mënyrë që mbrëmja pastaj e vazhdon, në vend që ta luftojë. Deri në orën e gjumit, trupi është vërtet gati të pushojë.

Seanca ofron një periudhë qetësie të thellë në pasdite — jo saktësisht gjumë, por aq afër sa grumbullimi i ngadaltë i lodhjes së trupit gjatë ditës e arrin orën e ditës deri në mbrëmje. Trupi, me fjalë të tjera, është siç duhet i lodhur në orën e gjumit, në mënyrën e duhur.

Dhe koha e seancës — pasdite, jo mbrëmje — e mbështet orën e përditshme në vend që ta prishë. Përgjumja e natyrshme e mbrëmjes së hershme mbërrin aty ku duhet.

Efekti i grumbulluar, për klientët që vijnë vazhdimisht të dielave pasdite, është një natë e dielë që i ngjan një nate normale gjumi në vend të atij gjysmëpushimi ankthioz që është bërë normë për shumë të rritur në punë. E hëna në mëngjes është, përkatësisht, më funksionale.

Një histori e vogël për një kliente të rregullt

Një kliente që e kemi prej gati tre vjetësh — një kontabiliste tatimore që punon nëpër vrullin sezonal nga janari deri në prill me orë javore brutale — erdhi për herë të parë në një të dielë të caktuar të shkurtit. Kishte tre-katër orë gjumë të copëtuar çdo natë të dielë prej disa javësh. Kishte zhvilluar palpitacione të lehta të zemrës gjatë javës së punës që kardiologu i kishte thënë se ishin të lidhura me stresin, por të pashpjegueshme.

Seanca e saj e parë ishte një relaksim standard nëntëdhjetëminutësh, në orarin e pasdites së dielë që mund ta përshtaste mes marrjes së vajzës nga mësimi i pianos dhe nisjes së darkës. Atë natë të dielë fjeti shtatë orë. Deri në javën e tretë, palpitacionet ishin bërë të rralla. Deri në muajin e dytë, po flinte mirë në shumicën e netëve të javës.

Tani vjen çdo dy javë, gjatë gjithë vitit, dhe e shton në çdo javë gjatë vrullit të sezonit tatimor nga fundi i janarit deri në mes të prillit. Kardiologu i saj komentoi në kontrollin e saj vjetor vitin e kaluar se rrahjet e zemrës në pushim i ishin ulur me dymbëdhjetë rrahje në minutë. Ajo nuk i kishte përmendur seancat e masazhit.

Ma tregoi këtë histori jo sepse donte t'ma jepte mua meritën, por sepse ishte habitur që diçka që e kishte menduar si një rutinë të vogël mirëqenieje kishte prodhuar atë që mjeku i saj e konsideroi një ndryshim të vërtetë mjekësor. Donte që ta dija.

Një shënim për atë çfarë nuk po ndodh

Ia vlen të jemi të sinqertë për atë çfarë seanca e së dielës nuk e bën.

Nuk e zgjidh apnenë e gjumit, sindromën e këmbëve të shqetësuara, hipertiroidizmin, depresionin me veçori të gjumit, apo gjendje të tjera mjekësore që prodhojnë prishje gjumi. Nëse problemi yt me gjumin është strukturor ose patologjik, masazhi do të ndihmojë me komponentin e stresit përreth, por nuk do ta adresojë shkakun e fshehtë. Shih një specialist gjumi ose një mjek.

Nuk funksionon në të njëjtën mënyrë për punëtorët e turnit të natës, që kanë një arkitekturë gjumë-zgjim thelbësisht të ndryshme që kërkon një strategji tjetër kohe.

Nuk e zëvendëson higjienën e mjaftueshme të gjumit. Ndërhyrjet e tjera — orë e qëndrueshme gjumi, ekrane më pak në mbrëmje, shmangia e kafeinës së vonë — kanë ende rëndësi. Masazhi është një copë e një qasjeje të përgjithshme, jo një zëvendësim.

Nuk prodhon rezultate në një seancë të vetme për çdo klient. Disa përgjigjen mrekullueshëm që në seancën e parë. Të tjerë kanë nevojë për tri ose katër para se modeli të zhvendoset. Pak vetë nuk i përgjigjen fare kësaj qasjeje të veçantë, dhe diskutojmë alternativa.

Por për profesionistin në punë me pagjumësi të nxitur nga stresi dhe një fiziologji të fshehtë relativisht të shëndetshme, seanca e pasdites së dielës është një nga ndërhyrjet më të besueshme në praktikën tonë. Oraret e dielave mbushen sepse njerëzit që e kanë provuar kanë zbuluar se funksionon.

Orari, ritmi, qyteti

Ka një ritual të vogël të caktuar që disa nga klientët tanë të rregullt të pasditeve të dielë e kanë zhvilluar rreth seancës. Ecin një rrugë të ngadaltë drejt parlaturës, ndonjëherë duke u ndalur diku për të marrë diçka për javën që vjen. Ndonjëherë ndalen në një nga kafenetë e Bulevardit Myslym Shyri pas seance për një orë të qetë para se të kthehen në shtëpi. Vetë seanca bëhet pjesë e një ritmi më të ngadaltë të së dielës që është ai vetë pjesë e efektit terapeutik.

Ritmi i qytetit në pasditen e vonë të dielës, pak para mbrëmjes, është një nga cilësitë më të qeta dhe më të këndshme të Tiranës. Parlatura jonë qëndron në këtë ritëm natyrshëm. Nuk jemi e vetmja copë e një të diele të mirë — por për klientët për të cilët jemi bërë pjesë e njërës, efekti është më shumë se shuma e pjesëve.

Kjo, në fund, mund të jetë ndërhyrja e vërtetë. Një pretendim i vogël në emër të trupit se e diela lejohet të jetë e diel, dhe e hëna do të mbërrijë në kohën e vet, dhe trupi ka të drejtë të hyjë në javë i çlodhur mirë në vend që të jetë tashmë i nderur kundër saj.

Yang Wang praktikon mjekësinë kineze në Chinese Massage - Tai Chi Tirana. Emrat në historitë e klientëve janë ndryshuar.

Zgara te Liqeni: një ritual i shtunës

Zgara te Liqeni: një ritual i shtunës

Postuar më e nga Yang Wang

Ka një ritual të vogël të së shtunës që e kam ndërtuar në jetën time në Tiranë, për të cilin nuk shkruaj shpesh, sepse më duket shumë i zakonshëm sa të bëhet material. Por pas vitesh që më pyesin, klientët dhe miqtë, cilat janë pjesët e mia të preferuara të qytetit, kam ardhur ta kuptoj se e zakonshmja është gjëja më interesante që kam për të thënë.

Ky shkrim është për shëtitjen që bëj deri te Liqeni Artificial pas një të shtune të gjatë në sallon, për ushqimin e pjekur që ha te Zgara Korçare Liqeni, zgara te liqeni, dhe për urtësinë e vogël të grumbulluar të një tavoline të rregullt në një restorant punëtorësh, ku kuzhinieri e di se çfarë porosit para se të ulem, prej disa vitesh tashmë.

Si nisi rituali

Nuk e nisa këtë ritual me qëllim. U ndërtua vetë me kohën, ashtu siç ndërtohen shumica e praktikave që zgjasin.

Kur u zhvendosa për herë të parë në Tiranë në vitin 2020, punoja me orë të gjata duke ndërtuar praktikën time këtu, me një intensitet të veçantë në fundjavë kur kalendari ishte më plot. E mbaroja punën e një të shtune — zakonisht katër a pesë seanca, që mbaronin rreth orës tetë të mbrëmjes — dhe e gjeja veten shumë të lodhur për të gatuar dhe shumë të shqetësuar për të shkuar thjesht në shtëpi e për të fjetur. Më duhej një kalim.

Provova restorante të ndryshme vitin e parë. Vendet në modë në Bllok. Vendet më të reja italiane në bulevarde. Tezgat turke të kebabit pranë qendrës. Asnjëri prej tyre nuk funksiononte plotësisht për llojin e shkarkimit që i duhej trupit tim pas një dite pune. Ishin ose shumë të zhurmshme, ose shumë të sajuara, ose shumë të menduara për të qenë një destinacion e jo një rutinë.

Shëtitja deri te Liqeni Artificial — pak më shumë se njëzet minuta nga salloni — u bë pjesa e mbrëmjes që funksiononte. Liqeni është një nga zonat më të qeta të Tiranës vonë në mbrëmje, sidomos në muajt e ftohtë. Ecja poshtë nëpër rrugicat e banimit, shtegu i gjerë rreth ujit, drita që ndryshon mbi sipërfaqe — këto ishin ato që i duheshin trupit tim pas një dite brenda katër mureve.

Zgara Korçare hyri në ritual më vonë, gati rastësisht. Po kaloja andej një mbrëmje të shtunë dhe pashë një burrë të moshuar duke ngrënë vetëm në një nga tavolinat jashtë, që dukej i kënaqur në një mënyrë që më bëri përshtypje. Hyra, porosita atë që po hante ai, dhe u ula te tavolina ngjitur me të tijën. Ai më tundi kokën pa folur. E hëngra vaktin dhe zbulova se kjo ishte ajo që po kërkoja pa e ditur.

Kjo ishte ca vite më parë tashmë. Që atëherë kam ngrënë aty gati çdo të shtunë.

Çfarë di kuzhinieri

Kuzhinieri te Zgara Korçare është një burrë drejt të gjashtëdhjetave që ka qenë në restorant prej shumë vitesh. Është nga Korça fillimisht — prej nga vjen edhe emri i restorantit — dhe erdhi në Tiranë në fund të viteve '90 si pjesë e migrimit pas komunizmit nga jugu. Teknika e tij e skarës është tipike e zonës së Korçës: zjarr i lartë, erëza të thjeshta, copa të caktuara mishi të zgjedhura për mënyrën se si sillen mbi flakën e drejtpërdrejtë.

Ajo që më gatuan, gati pa pyetur fare, është një pjatë e vogël me mish qengji të pjekur me kockë, një copë bukë e freskët, një anesë e vogël turshish sezonale, një gotë ujë, dhe — nëse është dimër — një filxhan i vogël çaj mali. M'i sjell këto te tavolina pa qenë nevoja të specifikoj asgjë. Ulem, ha ngadalë, ndonjëherë u bëj me kokë klientëve të tjerë të rregullt, dhe iki pas rreth dyzet minutash.

Rituali merr një formë të caktuar. Nuk sjell punë me vete. Nuk sjell telefonin, përveçse kur pres një telefonatë të caktuar. Nuk lexoj. Thjesht ulem dhe ha, dhe e lë peshën e grumbulluar të javës së punës të më largohet nga shpatullat.

Kuzhinieri, ndër këto vite, ka mësuar gradualisht gjëra për mua që kurrë nuk i kemi diskutuar me hollësi. E di se punoj në sallonin lart te kodra. E di se jam kineze, fillimisht nga Liaoning. E di se kam një parapëlqim të qetë për të qenë vetëm gjatë vaktit, sesa për të biseduar. Ai i respekton këto parapëlqime pa i bërë temë.

Në këmbim, unë kam mësuar gjëra për të. Vajza e tij studioi në Itali dhe tani punon në Milano. Nuk është kthyer në Korçë prej dy vitesh sepse nuk mund ta lërë lehtë restorantin. Ka një krenari të veçantë për qengjin që e siguron nga një bari i caktuar jashtë Pogradecit. Ka punuar në restorante që kur ishte pesëmbëdhjetë vjeç, dhe synon, më tha një herë, të punojë derisa t'i ndalojnë duart.

Nuk jemi miq në kuptimin e zakonshëm. Kemi një marrëveshje, të mbajtur gjatë këtyre viteve, në të cilën ai përgatit ushqim nga i cili kam ardhur të varem dhe unë shfaqem me besnikëri të shtundave për ta marrë. Marrëveshja ka formën e vet të ngrohtësisë.

Paralelja me Liaoningun që nuk e prisja

M'u desh ca kohë për të vënë re diçka për këtë ritual që, po t'i kthehesh prapa, duhej të kishte qenë e qartë qysh në fillim.

Në qytetin tim të lindjes në Liaoning, babai im kishte një ritual të ngjashëm javor. Punonte si kryepunëtor në një fabrikë të vogël pranë fshatit. Të shtunave në mbrëmje, ai ecte rreth pesëmbëdhjetë minuta nga fabrika drejt një restoranti të vogël pranë lumit që shërbente një lloj të caktuar peshku të pjekur. Hante aty vetëm, kthehej në shtëpi pas darkës, dhe e kalonte pjesën tjetër të mbrëmjes duke lexuar ose duke biseduar qetësisht me nënën time.

Kuzhinieri në restorantin në Liaoning, ashtu si kuzhinieri te Zgara Korçare, i kishte ditur parapëlqimet e babait pa qenë nevoja t'i kërkonte. Kuzhinieri sillte të njëjtin peshk, të njëjtat shoqërime, të njëjtin filxhan të vogël çaji të fortë. Babai im hante ngadalë, paguante, dhe ecte për në shtëpi.

Nuk e dija, kur erdha në Tiranë, se me kohë do të ndërtoja një ritual të ngjashëm në anën tjetër të botës. Nuk e modelova me vetëdije sipas atij të babait. Por modeli — një mbrëmje e rregullt e shtunë, një restorant i vogël punëtorësh, një kuzhinier që e dinte porosinë, një vakt i qetë vetëm si kalimi nga java e punës drejt pushimit — doli të ishte diçka që më duhej në një mënyrë që nuk ia kisha shprehur vetes.

Ka diçka që nëna ime tha një herë për babanë, pas vdekjes së tij, që e kam kuptuar vetëm kohët e fundit. Tha se vakti javor te restoranti buzë lumit kishte qenë, për të, vakti që "e mbante atë të mbetej vetvetja." Puna e tij ishte e rëndë. Jeta familjare kishte kërkesat e veta. Ora vetëm te restoranti, me ushqim të përgatitur nga dikush që e njihte pa pasur nevojë që ai të performonte, ishte ora në të cilën ai thjesht ishte vetvetja, pa asnjë kërkesë tjetër mbi përvojën.

Tani mendoj se kjo është pjesë e asaj që mbrëmja e shtunë te Zgara Korçare bën për mua. Më mban të mbetem vetvetja. (Kam shkruar diku tjetër për vitin e Kalit të Zjarrit dhe copëza të tjera të vogla të kalendarit kinez të vitit tim, nëse do një ndjesi se si e mat kohën.)

Çfarë lidhjeje ka kjo me punën

Ndonjëherë pyes veten pse e gjej kaq të rëndësishëm këtë lloj rituali të vogël, kur punoj në një profesion që ekziston, në një farë kuptimi, për t'u ofruar përvoja të ngjashme njerëzve të tjerë. Ne, në fund të fundit, ofrojmë seanca nëntëdhjetë-minutëshe në të cilat klientët kujdesohen pa iu kërkuar të performojnë asgjë. Ofrojmë shumë nga ajo që përshkruaj në këtë ritual të shtunë te restoranti — ngrohtësi të parashikueshme, kujdes të vëmendshëm, asnjë kërkesë për të qenë mbresëlënës.

Por salloni, për mua, është vendi ku unë e ofroj këtë lloj kujdesi. Rituali i shtunë te Zgara Korçare është vendi ku unë e marr atë.

Kjo është, kam ardhur ta besoj, një asimetri e rëndësishme për t'u ruajtur. Njerëzit në profesione që japin kujdes — terapistë, mjekë, mësues, prindër fëmijësh të vegjël — kanë nevojë të marrin kujdes në një formë që nuk është thjesht profesioni i tyre i pasqyruar prapa. Marrja duhet të vijë nga një fushë krejt tjetër. Kuzhinieri te restoranti me skarë, që nuk ka qenë kurrë në sallonin tim dhe ka vetëm një ide të zbehtë se çfarë bëj, mund të më ofrojë një lloj kujdesi që kolegët e mi nuk munden, pikërisht sepse kujdesi i tij nuk i ngjan aspak punës sime.

Kjo është gjithashtu pjesë e arsyes pse i nxis klientët e sallonit, kur biseda kthehet andej, të gjejnë versionin e tyre të këtij rituali. Çfarëdo që marrin në sallon, u duhet edhe diku tjetër — diku që nuk i ngjan sallonit — ku thjesht u lejohet të jenë vetvetja dhe të marrin kujdes nga dikush që nuk u kërkon të jenë kushedi kush.

Për disa klientë, kjo është një kafe te e njëjta lokali çdo mëngjes. Për të tjerë, është një peshkatar i vogël te Pazari i Ri që i njeh prej vitesh. Për të tjerë, është gruaja te një furrë e caktuar buke që u ruan një bukë të veçantë nëse vonohen. Për të tjerë, është një rrobaqepës, një berber, një shitëse lulesh, një këpucar. Forma nuk ka rëndësi. Funksioni po.

Një shënim për diasporën

Për klientët që po kthehen në Tiranë pas vitesh në diasporë — Itali, Gjermani, Greqi, Mbretëri e Bashkuar — ndonjëherë mendoj se ky lloj rituali është veçanërisht i rëndësishëm për t'u rindërtuar. Jeta në diasporë shpesh përfshin një lloj tranziti të përhershëm, në të cilin praninë e vogla e të qëndrueshme të një jete të rregullt ndërpriten. Kthimi në Tiranë nuk është thjesht kthim në një qytet; është kthim te mundësia e pranive të vogla e të qëndrueshme. Kuzhinieri që e di porosinë tënde. Kamerieri që ta ruan tavolinën. Shitësja e luleve që pyet për nënën tënde.

Këto prani janë pjesë e asaj që e bën një vend të ndihet si shtëpi e jo si një ndalesë e përkohshme. Shumë të kthyer nga diaspora, sipas vëzhgimit tim, e nënvlerësojnë sa shumë u kanë munguar këto qëndrueshmëri të vogla, derisa fillojnë t'i rindërtojnë. Herën e parë që kuzhinieri i një restoranti të rregullt ta mban mend fytyrën pas disa vizitash, lehtësimi është papritmas i madh. Nuk e kishe kuptuar, në vitet e diasporës, se njohjet e vogla ishin një lloj ushqimi.

Për vendosjen time në Tiranë gjatë këtyre viteve, mbrëmja e shtunë te Zgara Korçare ka qenë një nga strukturat që e kanë bërë qytetin të ndihet si shtëpi e jo si një vend ku thjesht po punoj. Nuk e di nëse kuzhinieri atje e ka menduar me terma të ngjashëm. Dyshoj se po. Marrëveshjet që mbajmë, qoftë edhe në heshtje, zakonisht kuptohen nga të dyja palët.

Kjo është një nga urtësitë e vogla që jeta ime në Tiranë m'i ka mësuar ngadalë. Strukturat e mëdha mbajtëse të një jete nuk janë ato dramatiket. Janë ato të mërzitshmet javore. Shëtitja deri te liqeni. Restoranti me skarë. Filxhani i çaj mali në dimër. Tundja e kokës nga kuzhinieri. Ecja e ngadaltë për në shtëpi.

Këto janë ato që na mbajnë të mbetemi vetvetja.

Yang Wang ushtron mjekësinë kineze në Chinese Massage - Tai Chi Tirana.

Volcanic Stone Therapy in Winter — Why Tirana's Cold Snap

Terapia me Gurë Vullkanikë në Dimër — Pse i Ftohti i Tiranës

Postuar më e nga Yang Wang

Tirana në janar është më e ftohtë seç e presin turistët. Qyteti shtrihet në një pellg, dhe kur erërat zbresin nga Dajti në pasditen e vonë, temperatura në rrugë mund të bjerë disa gradë brenda një ore. I ftohti i lagësht që vjen me shiun ka një cilësi të veçantë — nuk e ngrin trupin ashtu siç bënte dimri i thatë i Liaoning-ut të fëmijërisë sime, por hyn në nyje në një mënyrë që i ftohti i thatë nuk e bënte. Banorët e vjetër e njohin. Të porsaardhurit zakonisht habiten.

Në parlaturën tonë, janari dhe shkurti janë dy muajt kur rezervimet për terapinë me gurë vullkanikë i kalojnë gjithçka tjetër. Nuk është rastësi. Trajtimi është posaçërisht i përshtatshëm për atë lloj ankese kronike të modelit të ftohtë që prodhon dimri i Tiranës, dhe ndryshimi që përjetojnë klientët pas një seance — dhe ndryshimi i grumbulluar pas disa seancash — është më i theksuar në dimër se në çdo stinë tjetër.

Ky shkrim është për klientët që vijnë me ankesën e veçantë "i ftohti më ka hyrë në kocka" dhe duan të dinë pse gurët ndihmojnë kur jastëku ngrohës në shtëpi nuk ndihmon.

Çfarë është në të vërtetë "i ftohti në kocka"

Shprehja “të ftohët në kocka” — acari në kocka— është një nga përshkrimet gjuhësisht më të sakta të një gjendjeje fiziologjike për të cilën mjekësia moderne nuk ka një term po aq elegant.

Kur trupi i ekspozohet kushteve kronike të ftohta dhe të lagështa, disa gjëra ndodhin në nivelin e nyjeve, të muskujve të thellë dhe të indit lidhës.

Lëngu sinovial në nyje bëhet paksa më viskoz. Lëngu që lubrifikon nyjen është i ndjeshëm ndaj temperaturës; në temperatura më të ulëta, rrjedh më pak butë. Kjo është pjesë e arsyes pse nyjet me artrit ngurtësohen në mot të ftohtë.

Fascia që rrethon muskujt humbet pjesë të hidratimit dhe të elasticitetit të saj. I ftohti e zvogëlon qarkullimin lokal të gjakut, gjë që e zvogëlon shpërndarjen e ujit dhe lëndëve ushqyese te indi lidhës. Pas javësh ekspozimi ndaj të ftohtit, fascia bëhet dukshëm më pak e lakueshme.

Muskujt e thellë paravertebralë, sidomos ata rreth pjesës së poshtme të shpinës dhe pjesës së pasme të qafës, hyjnë në një gjendje tkurrjeje kronike të nivelit të ulët. Tkurrja është mbrojtëse — ajo ruan temperaturën bazë — por grumbullon tension gjatë dimrit.

Qarkullimi periferik, sidomos në duar dhe këmbë, kufizohet. Edhe kur personi është në një dhomë të ngrohtë, enët e vogla të gjakut në periferi mbeten të ngushtuara për ca kohë pasi ekspozimi ndaj të ftohtit ka mbaruar.

Të gjitha këto efekte, të ndërthurura, prodhojnë ndjesinë e të ftohtit që i ka "hyrë" trupit në një mënyrë që asnjë dush i vetëm i ngrohtë nuk e zgjidh plotësisht. Trupi e ka zhvendosur pikënisjen e tij. Rikthimi i pikënisjes së mëparshme kërkon më shumë se një ngrohtësi kalimtare.

Çfarë bëjnë gurët që jastëku ngrohës nuk e bën

Instinkti, kur ke të ftohtin në kocka, është të aplikosh nxehtësi. Një banjë e nxehtë, një jastëk ngrohës mbi pjesën e poshtme të shpinës, një batanije elektrike gjatë natës. Këto ndihmojnë. Ndihmojnë përkohësisht.

Dallimi terapeutik mes këtij lloji nxehtësie sipërfaqësore dhe një seance me gurë vullkanikë qëndron në tre faktorë.

Thellësia e depërtimit të nxehtësisë. Një banjë e nxehtë e ngroh sipërfaqen e trupit dhe, me kalimin e kohës, e ngre paksa temperaturën bazë. Një jastëk ngrohës e ngroh zonën pikërisht poshtë tij, por nxehtësia nuk depërton më shumë se një ose dy centimetra në ind. Bazalti vullkanik, i aplikuar në temperaturën e duhur (mes 55 dhe 65 gradësh Celsius) dhe i lëvizur si duhet nëpër trup, e transferon nxehtësinë në një thellësi prej pesë deri shtatë centimetra — duke arritur muskujt e thellë paravertebralë, rrotulluesit e thellë të ijes, muskujt e vegjël rreth veshkave, dhe indet periartikulare rreth nyjeve në një mënyrë që nxehtësia sipërfaqësore nuk mundet.

Temperatura e qëndrueshme e punës. Një jastëk ngrohës ftohet ndërsa e transferon nxehtësinë në trup dhe priret të vendoset në temperatura tepër të larta për të qenë i sigurt për kontakt të zgjatur (prandaj shumica kanë fikje automatike). Gurët e bazaltit që përdorim qëndrojnë brenda intervalit terapeutik për pesëmbëdhjetë deri njëzet minuta për gur, dhe ne rrotullojmë nëpër disa gurë për të ruajtur një temperaturë pune të njëtrajtshme gjatë gjithë seancës. Indi i thellë merr një hyrje ngrohjeje të qëndrueshme në vend të ciklit të shpejtë nxehtë-ftohtë-nxehtë të një jastëku elektrik.

Puna mekanike e ndërthurur me nxehtësinë. Gurët nuk janë vetëm statikë. Një seancë e aftë me gurë vullkanikë ndërthur vendosjen e palëvizshme (ku gurët pushojnë mbi pika kyçe për disa minuta) me manipulimin aktiv (ku gurët rrëshqasin përgjatë grupeve të muskujve dhe kapsulave të nyjeve). Ndërthurja e nxehtësisë plus punës mekanike i adreson njëkohësisht si komponentin e temperaturës ashtu edhe komponentin e tensionit qëndrimor të ngurtësisë dimërore. (Për udhëzuesin themelor në formë të gjatë mbi këtë teknikë — origjinën, variacionet, kundërindikacionet — shih udhëzuesin e masazhit me gurë vullkanikë.)

Protokolli i Tiranës konkretisht

Puna me gurë vullkanikë që bëj në dimër ndryshon në mënyra të caktuara nga protokolli i përdorur në verë ose në klima të tjera. Rregullimet e veçanta për Tiranën përfshijnë:

Ngrohje paraprake më të gjatë të klientit. Klienti shtrihet mbi një tavolinë të ngrohur për pesë deri dhjetë minuta para se të aplikohet ndonjë gur. Kjo e ngre temperaturën sipërfaqësore të trupit, që guri i parë të mos prodhojë një kontrast temperature tronditës që aktivizon sistemin nervor simpatik.

Më shumë vëmendje rajonit lumbar. Pjesa e poshtme e shpinës është aty ku cilësia e lagësht-e ftohtë e dimrit të Tiranës grumbullohet më vazhdimisht. Përdorim një gur më të madh sakral për këtë rajon, dhe koha e vendosjes së palëvizshme zgjatet krahasuar me protokollin standard.

Punë të veçantë mbi ijet dhe pjesët e jashtme të kofshëve. Fascia anësore nga trakti iliotibial deri te ija e jashtme bëhet veçanërisht e shtrënguar në dimër, dhe klientët shpesh nuk e vërejnë këtë shtrëngim derisa lirohet. Puna me gurë përgjatë këtij rajoni në dimër prodhon vazhdimisht një ndjesi "më të lehtë" në ecje më pas.

Vëmendje nyjeve të vogla të duarve. I ftohti i dimrit të Tiranës i prek veçanërisht duart e njerëzve që kalojnë kohë jashtë — duke shëtitur qentë përgjatë Liqenit, duke shkuar në punë në këmbë, duke çuar fëmijët në shkollë. Gurë të vegjël të vendosur mes gishtave dhe të punuar përgjatë pjesës së pasme të dorës prodhojnë lehtësim të ndjeshëm.

Të mbyllurit me gurë mbi bark. Edhe kur ankesa kryesore është muskuloskeletore, mbyllja me gurë të palëvizshëm mbi pjesën e poshtme të barkut prodhon një efekt të përgjithshëm ngrohjeje sistemike që e përmirëson rezultatin e përgjithshëm terapeutik.

Si duket një klient tipik i dimrit

Një kliente përfaqësuese, nga ky janar i shkuar: një grua në fund të të pesëdhjetave, mësuese në pension, jeton në një apartament në qendër të Tiranës me ngrohje të mjaftueshme por jo bujare. Çdo mëngjes e shoqëron nipin në shkollë. Ka pasur osteoartrit të lehtë në gjunjë prej disa vitesh që përgjithësisht është i menaxhueshëm, por ndizet në dimër deri në atë pikë sa nuk mund të gjunjëzohet në dysheme për të luajtur me fëmijën. Kishte provuar jastëkë ngrohës, mbajtëse gjunjësh, një shtesë magnezi, dhe një kurs fizioterapie që nuk kishte prodhuar një ndryshim të konsiderueshëm.

Erdhi për një seancë të vetme nëntëdhjetëminutëshe me gurë vullkanikë në fillim të janarit. Protokolli ishte versioni i plotë i dimrit i përshkruar më sipër, me vëmendje të veçantë te indet periartikulare të gjunjëve.

Telefonoi të nesërmen për të thënë se kishte fjetur gjithë natën për herë të parë prej tre javësh dhe se kishte mundur të gjunjëzohej atë mëngjes pa dhembje.

Kjo, në vetvete, nuk është një studim. Është një anekdotë. Por është një anekdotë përfaqësuese — lloji i raportit që dëgjojmë vazhdimisht nga klientët e dimrit me ankesa të modelit të ftohtë. Seanca e vetme prodhon përmirësim të dukshëm; efekti i grumbulluar i disa seancave gjatë dimrit prodhon diçka më afër pikënisjes normale të trupit.

Ajo vazhdoi të vinte një herë në dy javë gjatë shkurtit dhe deri në fillim të marsit. Deri kur ndaloi (pjesërisht sepse moti ishte ngrohur dhe gjunjët i ishin stabilizuar), kishte bërë gjashtë seanca gjatë dy muajve. Gjunjët i mbetën të qëndrueshëm gjatë pjesës tjetër të dimrit dhe pranverës që pasoi.

Vëzhgimi nga Liaoning-u

Nuk mund të mos e vërej, kur e bëj këtë punë në dimër, paralelen me atë që bënte familja ime në Liaoning kur isha fëmijë. Ne nuk kishim gurë bazalti në fshatin tonë. Kishim copa tulle të thyera nga furrat e vjetra, të lëmuara nga koha, që gjyshja ime i mbante në një kuti druri pranë sobës. Në javët më të thella të janarit, ajo e ngrohte një gur në thëngjijtë e sobës (me kujdes — tepër i nxehtë do ta plaste), e mbështillte me leckë, dhe ia vinte vetes në pjesën e poshtme të shpinës ose nënës sime te gjunjët.

Parimi ishte i njëjtë. Materialet ishin ato që gjendeshin në vend. Modeli — gur i ngrohtë, i aplikuar mbi pjesën e poshtme të shpinës ose mbi nyjet, në të ftohtin e thellë të dimrit — është kryer në një formë a në një tjetër në çdo kulturë të klimës së ftohtë që ka pasur qasje te guri i dendur dhe një mënyrë për ta ngrohur. Fakti që tani e bëjmë në parlaturën tonë në Tiranë me bazalt të zgjedhur me kujdes dhe ujë të ngrohur si duhet nuk e ndryshon ndërhyrjen themelore. Ne e kemi përmirësuar saktësinë; nuk e kemi ndryshuar urtësinë.

Kur t'ia vlejë ta mendosh, kur jo

Terapia me gurë vullkanikë në dimër është veçanërisht e dobishme për:

Ngurtësi kronike të nyjeve që përkeqësohet në mot të ftohtë (artrit i gjunjëve, ijeve, shpatullave, gishtave).

Dhimbje në pjesën e poshtme të shpinës me një cilësi “të ftohtë dhe të lagësht” — dhimbje që qetësohet me nxehtësi dhe përkeqësohet në kohë të lagësht.

Ekstremitete vazhdimisht të ftohta (duar të ftohta, këmbë të ftohta) që nuk po përmirësohen me masat e zakonshme.

Lodhje të përgjithshme dhe ndjesinë "i ftohti më ka hyrë brenda" që nuk shuhet me gjumë të mjaftueshëm dhe veshje të ngrohta.

Është më pak e dobishme për, ose e kundërindikuar te, gjendjet e renditura në udhëzuesin kryesor të gurëve vullkanikë në faqen e parlaturës — sidomos shtatzënia, infeksioni akut, sëmundja kardiovaskulare e pakontrolluar, barnat hollues të gjakut, dhe TVT-ja aktive.

Për përdorimin dimëror konkretisht, një seri prej tri deri gjashtë seancash gjatë muajve të ftohtë prodhon efektin më të besueshëm e të qëndrueshëm. Një seancë e vetme ndihmon për një deri dy javë; efekti i grumbulluar ndërtohet gjatë serisë dhe prodhon një trup që e përballon dimrin më rehat në tërësi.

Trajtimi është, në mënyrën e vet, një nga ndërhyrjet më të vjetra për të jetuar në një klimë të ftohtë — gur i ngrohtë, duar të durueshme, të përsëritura gjatë pjesës më të vështirë të stinës. Në një janar të Tiranës, kur i ftohti zbret nga Dajti dhe vendoset në pellg për javë me radhë, kjo nuk është gjë e vogël.

Yang Wang ushtron mjekësinë kineze në Chinese Massage - Tai Chi Tirana.

Kur Migrenat Ndalojnë së Ardhuri të Martën

Kur Migrenat Ndalojnë së Ardhuri të Martën

Postuar më e nga Yang Wang

Migrenat e Erjonës dikur vinin të martën pasdite, mes orës tre dhe pesë, me një rregullsi që e kishte bërë të hiqte dorë nga caktimi i takimeve me klientë në atë interval. I kishte ndjekur për gati një vit para se të vinte tek unë — një bllok i vogël shënimesh me data, mot, orë gjumi, çfarë kishte ngrënë, çfarë kishte pirë, ku ishte në ciklin e saj. Blloku ishte ai lloj dokumenti që e mban dikush kur ka pushuar së prituri që mjekët t'ia zgjidhin problemin dhe ka vendosur ta zgjidhë vetë.

Ishte tridhjetë e katër vjeçe. Punonte në marketing për një kompani logjistike me zyrë afër Bllokut. Migrenat kishin nisur në vitin 2024, gjashtë muaj pasi ishte kthyer nga Milano për t'u kujdesur për nënën e saj gjatë një sëmundjeje të gjatë. Kishin zgjatur dy vjet më shumë se shërimi i nënës.

Neurologu që kishte vizituar — një specialist i sjellshëm dhe i aftë në një praktikë private në Tiranë — i kishte dhënë sumatriptan për krizat akute dhe propranolol si parandalues. Sumatriptani bënte punë. Propranololi e linte të lodhur pa ia ulur shpeshtësinë. Kishte provuar magnez, riboflavinë, koenzimë Q10, heqjen e perimeve të natës, heqjen e bulmetit, heqjen e verës së kuqe. Migrenat vazhdonin të vinin të martën pasdite.

Kur u ul në zyrën time dhe ma tregoi bllokun, i bëra një pyetje.

"Çfarë ndodh të hënave në mbrëmje?"

Ndaloi. Nuk ia kishte bërë vetes atë pyetje.

Modeli nën model

Migrenat kanë namin se janë të paparashikueshme, por një vështrim i kujdesshëm i të dhënave — të dhënave të veta, të mbajtura në një bllok — gati gjithmonë zbulon një model. Trupi nuk prodhon një ngjarje vaskulare e neurologjike pesëmbëdhjetë-orëshe rastësisht. Diçka i paraprin, ndonjëherë me orë, ndonjëherë me një ditë të tërë. Marifeti është të gjesh sinjalin që vjen më parë.

Në rastin e Erjonës, përgjigjja doli e vogël por e qëndrueshme. Të hënave në mbrëmje, pas pune, takohej me tri shoqe në një kafe në Bllok për atë që e quanin takimi i përditësimit. Dy gota verë, shpesh tri, bisedë që zgjatej deri vonë. Verën e kishte hequr një herë dhe pastaj e kishte rifutur sërish pasi migrenat erdhën gjithsesi. Kishte arritur në përfundimin se vera nuk ishte shkaktari. Gabohej, por në një mënyrë më interesante nga ç'kishte menduar.

Vera nuk po e shkaktonte migrenën. Vera po shkaktonte një çrregullim të vogël e të parashikueshëm të strukturës së gjumit të saj, që ndërthurej me kortizolin e ngritur në takimet e mëngjesit të martën, që ndërthurej me drekën e vonuar që zakonisht e linte pa ngrënë të martën për shkak të atyre takimeve, që ndërthurej me — shkaktarin e vërtetë e të menjëhershëm — një rënie të vogël të sheqerit në gjak rreth orës tre pasdite.

Ishte një grumbull prej katër faktorësh të vegjël, asnjëri prej tyre i mjaftueshëm më vete. Modeli dukej vetëm po t'i shihje të katër së bashku.

Çfarë duket se bën akupunktura për migrenën

Kam lexuar, ndër vite, se akupunktura është një nga trajtimet tradicionale më të testuara për migrenën, dhe se disa vende evropiane tani e këshillojnë për ata që vuajnë nga migrena kur ilaçet e zakonshme nuk kanë bërë punë. Mekanizmi ende po zbërthehet, me sa kuptoj unë, por pamja e gjerë shkon pak a shumë kështu — dhe këtu po thjeshtoj atë që kanë shkruar mjekë shumë më të kualifikuar se unë.

Migrena është, fare përafërsisht, një lloj ngjarjeje mbi-reaktive në tru. Diçka — stresi, një luhatje hormonale, një vakt i munguar, një gotë verë mbrëmjen para — e shtyn sistemin përtej një pragu, dhe migrena vjen. Truri i një personi që vuan nga migrena rri më afër atij pragu se truri mesatar.

Akupunktura, e bërë mirë dhe me qëndrueshmëri, duket se e ngre pragun me një sasi të vogël por të dobishme. Gjilpërat veprojnë, me sa kuptoj, pjesërisht mbi nervat e fytyrës dhe të kokës, pjesërisht duke qetësuar inflamacionin, dhe pjesërisht përmes sistemit nervor në tërësi — duke e sjellë gjendjen mbi-vigjilente "luftë ose ik" sërish drejt një baze më të qetë.

Nuk është një kurë. Nuk i zhduk migrenat për shumicën e pacientëve. Ajo që bën me siguri, te klientët që përgjigjen, është të ulë shpeshtësinë me tridhjetë deri gjashtëdhjetë për qind dhe të ulë ashpërsinë e krizave që ende ndodhin. Për dikë që ka tetë migrena në muaj, kjo do të thotë tri ose katër migrena në muaj. Ndryshimi është i ndjeshëm. Por rrallë është mjaft dramatik sa të bindë një skeptik në një seancë të vetme.

Çfarë bëmë

I thashë Erjonës të vërtetën: blloku i saj kishte bërë tashmë tetëdhjetë për qind të punës. Ndërhyrja e vetme më e dobishme që mund të bënte, para se ndonjë gjilpërë ta prekte, ishte t'i dilte përpara modelit të mbrëmjes së hënë. Jo të hiqte shoqet. Jo të hiqte verën. Ta ulte verën në një gotë, të hante një drekë të vërtetë të martën para çdo takimi, të mbante me vete një ushqim të vogël me proteina për intervalin e orës tre. Ra dakord ta provonte për gjashtë javë.

Paralelisht, nisëm akupunkturën. Dy herë në javë për tri javët e para, pastaj një herë në javë. Pikat: Taiyang (pika shtesë te tëmthat), Fengchi (pika e tëmthit-20 në bazën e kafkës), Hegu (zorra-e-trashë-4, në dorë), Taichong (mëlçia-3, mes gishtave të këmbës), dhe një përzgjedhje rrotulluese pikash dytësore sipas asaj që tregonin pulsi dhe gjuha e saj në çdo vizitë. Një model i njohur për parandalimin e migrenës, lloji i protokollit që shumë praktikues të mjekësisë kineze e kanë përdorur prej shumë vitesh. Asgjë eksperimentale.

Dy javët e para: asnjë ndryshim. Pati dy migrena, të dyja të martën.

Java e tretë: një migrenë, të mërkurën në vend të së martës. Diskutuam nëse kjo ishte e rëndësishme apo rastësi. I thashë sinqerisht se ende nuk e dija.

Java e katërt: asnjë migrenë.

Java e pestë: asnjë migrenë.

Java e gjashtë: asnjë migrenë.

Erdhi të martën e javës së shtatë, duke buzëqeshur për herë të parë qysh prej kur e kisha njohur.

"Më duket se nuk kam pasur një mbasdite të martë prej tre vitesh."

Çfarë duket se bën

Migrenat e Erjonës nuk janë zhdukur. Pati një në javën e tetë, të lehtë, që u shua me pushim dhe një dozë të vetme sumatriptani. Ka pasur tri të tjera në njëmbëdhjetë muajt që nga atëherë. Tri migrena në njëmbëdhjetë muaj, krahasuar me shpeshtësinë e mëparshme prej dy a tri në muaj, është një ndryshim i ndjeshëm. Nuk është përsosmëri. Mjafton që ka rifituar të martat e saj.

Mësimi që marr nga rasti i saj — dhe e kam parë në variante shumë herë — është se akupunktura rrallë e ndreq migrenën më vete. Bën punë më mirë si pjesë e një hetimi të sinqertë se ndaj çfarë po reagon trupi. Gjilpërat e ngrenë pragun. Ndryshimet e stilit të jetës e ulin ngarkesën. Bashkë, hapësira mes pragut dhe ngarkesës hapet aq sa migrenat nuk vijnë. Ka një shkrim të shkurtër e të mëparshëm mbi një histori tjetër akupunkture për lehtësim migrene, nëse do një shembull të dytë.

Nëse je duke lexuar këtë dhe po mendon për akupunkturën për migrenat e tua, sugjerimi që do të bëja është ky: mbaj një bllok shënimesh të paktën tre muaj para seancës sate të parë. Shkruaj gjithçka që duket e parëndësishme. Orët e gjumit, çfarë pive ditën para, ku ishe në ciklin tënd nëse ke, motin, a hëngre mëngjes apo jo. Modelet do të dalin në sipërfaqe. Detyra e akupunkturistit më pas është të të ndihmojë t'i dalësh përpara asaj që po tregojnë modelet.

Gjilpërat janë të dobishme. Nuk janë e gjithë historia.

Një shënim i vogël për diasporën

Vë re në praktikën time se klientët me migrenë që përmirësohen më shumë janë shpesh ata që janë zhvendosur mes vendeve — të kthyer nga diaspora, emigrantë, njerëz sistemi nervor i të cilëve është përshtatur dy ose tri herë me klima të reja, orare të reja, gjuhë të reja. Sistemi nervor në lëvizje duket se është më i ndjeshëm ndaj çrregullimeve të vogla e të vazhdueshme. Duket gjithashtu se i përgjigjet sidomos mirë ndërhyrjeve që e respektojnë ndërlikueshmërinë e tij në vend që të përpiqen ta mposhtin me një ilaç të vetëm.

Nuk kam të dhëna ta vërtetoj këtë, vetëm një përshtypje nga shumë biseda me klientë. Por përputhet me diçka që vë re te vetja, pasi u zhvendosa nga Liaoning në Tiranë ca vite më parë: një trup që ka kaluar kufij mbart një lloj tjetër vëmendjeje.

Puna është t'i japësh atij llojin e duhur të qetësisë.

Yang Wang ushtron akupunkturën në Chinese Massage - Tai Chi Tirana. Salloni ndodhet në qendër të Tiranës, afër Bulevardit Gjergj Fishta. Emrat në historitë e klientëve janë ndryshuar.

Ija kokëforte: historia e gjashtë të martave

Ija kokëforte: historia e gjashtë të martave

Postuar më e nga Yang Wang

Drita erdhi të martën në fund të shtatorit, lloji i atij mësdite kur nxehtësia kishte lëshuar së fundi Tiranën dhe ajri kishte një buzë të hollë e të pastër. Ajo ecte me kujdes. Nuk çalonte, jo ende — por mund ta shihje se ija e saj e djathtë e mbante ndryshe nga e majta. Kishte një dosje nën sqetull me dy radiografi dhe një raport nga një praktikë private në Prishtinë. U ndjesë për dosjen para se të ulej.

“Më falni. Mjekët i duan letrat.”

I thashë se letrat mund të prisnin. E pyeta si kishte ngjitë shkallët.

Tre vjet duke pritur një mrekulli

Drita ishte gjashtëdhjetë e një vjeç. Kishte qenë administratore shkolle për tridhjetë e katër vjet dhe i mbesonin dy vjet nga pensioni. Ija e saj kishte filluar ta shqetësojë në vjeshtën e vitit 2023 — një dhimbje e vogël pas ditëve të gjata, e hedhur pas si lodhje e zakonshme. Pranverën e vitit 2024, dhimbja ishte afruar sipërfaqes dhe kishte mbetur aty. Kur erdhi të më shihte, kishin kaluar tre vjet.

Në ato tre vjet kishte parë, sipas llogarisë së saj: dy mjekë të familjes, një kirurg ortopedik, një fizioterapist në Tiranë, një tjetër fizioterapist në Prishtinë, një chiropraktik në Shkup të rekomanduar nga një kushëri, dhe një refleksolog në Durrës që i kishte thënë se ija ishte manifestim i konflikteve familjare të pazgjidhura. Kishte marrë ibuprofen, naproksen, paracetamol, dy kurse të shkurtra celecoxib, magnez, vitaminë D, dhe një ekstrakt shafrani nga një barishtore në Korçë. I ishte thënë se kishte nevojë për operacion dhe i ishte thënë se absolutisht nuk kishte nevojë për operacion. I ishte thënë të ecte më shumë, të ecte më pak, të notonte, të mos notonte, dhe të humbte dy kilogramë.

Kur u ul përballë meje, ajo çfarë donte nuk ishte një mrekulli. Ajo çfarë donte ishte dikush që t'i tregonte sinqerisht çfarë mund dhe çfarë nuk mund të bënin për të.

Çfarë duket se bën

Radiografitë tregonin çfarë tregojnë shumica e ijeve në atë moshë: ndryshime të lehta osteoartritike, hapësira e kyçit pak më e ngushtë në të djathtë sesa në të majtë, asnjë indikacion kirurgjik. Asgjë dramatike. Asgjë që shpjegonte tre vjet dhimbjeje progresive.

E kërkova të shtrihej mbi shpinë në tryezë pa bërë asgjë të veçantë — vetëm të relaksohej. E vëzhgova për rreth një minutë para se ta preka fare. Këmba e djathtë ishte rrotulluar nga jashtë me ndoshta pesëmbëdhjetë gradë më shumë se e majta. Iliumi i djathtë rrinte pak më lart. Kur e kërkova të fleksonte gjurin e djathtë drejt gjoksit, gama ishte përgjysmuar krahasuar me të majtën, dhe pika e ndalimit nuk vinte nga kyçi i ijës por nga gluteus medius — muskuli i vogël në formë tifoje që kalon nga ana e pelvisit tek maja e femurit — i cili ishte bërë i mbrojtur dhe i brishtë nga tre vjet kompensimi.

Vetë ija ishte ndoshta mirë. Struktura rreth saj ishte mbyllur heshtazi.

Kjo është pjesa ku dikush me trajnim më të gjatë mund të shpjegonte gjatë. Në Tui Na terapeutik kemi një shkurtesë për këtë lloj prezantimi — ajo që tekstet klasike e quajnë obstruksion i ftohtë-lagësht në yang-in minor. Përkthimi nuk është i rëndësishëm. Ajo që gjetën duart e mia ishte e drejtpërdrejtë: muskuj që kanë qëndruar të palëvizur shumë gjatë, fibra që kanë humbur elasticitetin, fascia që ka filluar të sillet si lëkurë e tharë. (Lexuesit dhimbja e ijës të cilëve zbret në shpinë mund të duan të lexojnë edhe shkrimin e lidhur mbi masazhin terapeutik për dhimbjet e shpinës .)

Trajtimi është i durueshëm.

Durimi i Mamicës

Ka një shprehje shqipe që nuk ka ekuivalent të drejtpërdrejtë në kinezishte, megjithëse kultura jonë ka diçka të ngjashme: durimi i dikujt që kalon një dimër të gjatë pa u ankuar për dëborën. Mamica Kastrioti — motra e Skënderbeut — kishte këtë cilësi. Ajo nuk është në librat shkollore siç është vëllai i saj. Ajo kaloi nëpër rezistencë jo me forcë por me qetësi, duke mbajtur atë çfarë mbante pa bërë zhurmë rreth saj. Trupi i një gruaje në të gjashtëdhjetat që ka punuar të njëjtin vend pune për tridhjetë e katër vjet ka këtë lloj dinjiteti të ndërtuar brenda tij. Nuk mund të nxitet.

I thashë Dritës se seanca e parë ishte për të zbuluar gjëra. Hartëzim. Asnjë premtim ndryshimesh dramatike. Ajo nënshkroi. Nuk donte ndryshime dramatike. I ishin premtuar ndryshime dramatike pesë herë.

Protokolli — i ngadalshëm, në tre shtresa

Ramë dakord për gjashtë seanca javore, të martën në orën katër të pasdites. Protokolli ishte sekuenca e zakonshme e Tui Na për punën kronike glute dhe trokanterike, në shtresa:

Në dy seancat e para, e gjithë puna ishte rreth ijës, jo mbi të. Liruam paravertebralët lumbaro-inferiorë në anën e djathtë, quadratus lumborum, iliopsoas nëpërmjet barkut (një manovër që shumë terapistë e kalojnë sepse është e vështirë për t'u mësuar, por që bën ndryshimin për këto raste), dhe fascian laterale të kofshës poshtë tek gjuri. Vetë ija pothuajse nuk u prek.

Në seancën e tretë dhe të katërt, filluam punën direkte mbi gluteus medius dhe rotatorët e vegjël të jashtëm — piriformis, quadratus femoris, obturatorët. Në seancën e katërt, Drita mund të sillte gjurin e djathtë tek gjoksi me të njëjtën gamë si i majti, gjë që nuk kishte mundur ta bënte për katërmbëdhjetë muaj.

Në seancën e pestë dhe të gjashtë, punuam kapsulën articulare me teknika trakcion-dhe-lëshim, rivendosëm rotacionin e kokës femorale në zgavër, dhe integruam gamën e re të lëvizjes me riarsimim të thjeshtë lëvizjeje — rrethet e buta me këmbën mbi tavolinë, pastaj në këmbë.

Çfarë duket se bën

Deri të martën e shtatë — të cilën nuk e kishim planifikuar fillimisht, por për të cilën ajo erdhi gjithsesi — Drita ngjiti shkallët pa mbajtur balustradën. Nuk e kishte bërë atë që nga viti 2024. Vendosi dosjen e radiografive mbi karrige dhe qeshi me to.

“Gjitha ato letra, dhe çfarë funksionoi ishte një orë në javë me dikë që nuk i lexoi.”

I thashë se i kisha lexuar, të martën e dytë, ndërkohë që ajo ishte mbi tavolinë. Konfirmuan se çfarë po bënim ishte i sigurt. Nuk shpjeguan dhimbjen e saj, sepse dhimbja e saj kishte kaluar nga kyçi tek muskujt rreth tij, dhe radiografitë nuk fotografojnë muskujt.

Ajo ka qenë kliente e rregullt për katërmbëdhjetë muaj tani. E shohim një herë në muaj — ndonjëherë seancë mirëmbajtjeje, ndonjëherë ka tejkaluar gjatë një fundjavë në Pogradec dhe ka nevojë të lirohet ija përsëri. Vjen me makinë nga fshati i saj pesëdhjetë minuta larg. Flasim për nipërit e saj, shkollën ku ende punon dy ditë në javë si konsulente, mënyrën si vazhdojnë të ndryshojnë stinët.

Çfarë duket se bën

Ka një gjë që terapistët nuk e thonë shpesh: çdo pacient mëson terapistin diçka. Drita më mësoi sa shumë mund të bëhet me aq pak, nëse të dy palët bien dakord mbi një horizont kohor. Gjashtë të marta nuk është kohë e gjatë kur ke pritur tashmë tre vjet. Trupi di si të riparet kur rrethanat e tij bëhen mjaft të qeta. Puna jonë është kryesisht të bëjmë rrethanat të qeta.

Kur thamë gjashtë seanca, nënkuptuam gjashtë. Nuk i shtuam deri në dhjetë sepse deshëm. Nuk i reduktuam në katër sepse ajo u ndje mirë në të tretën. Bëmë një marrëveshje dhe e mbajtëm. Besa, në kuptimin e saj modern: një fjalë e dhënë dhe e nderuar.

Ajo është puna, kryesisht.

Yang Wang praktikon masazh terapeutik dhe akupunkturë në Chinese Massage - Tai Chi Tirana. Emrat në këtë histori janë ndryshuar për të mbrojtur privatësinë e klientit; sekuenca e seancave është përshkruar siç ndodhi.

Akupunktura për Gjumë: Pika Pas Kyçit të Këmbës

Akupunktura për Gjumë: Pika Pas Kyçit të Këmbës

Postuar më e nga Yang Wang

Ekziston një pikë në anën e brendshme të kyçit të këmbës, në gropëzën e vogël midis pjesës së pasme të maleolit medial dhe tendinit të Akilit, rreth një gishtin mbi kocka. Shtypeni me forcë me gishtin tuaj të madh për tridhjetë sekonda, dhe shumica e njerëzve do të vërejë — nëse i kushton vëmendje — një ndjenjë të lehtë, të ngadaltë rëndimi që lëviz lart nëpër këmbë. Frymëmarrja zbriti një nivel poshtë në gjoks. Supet, pothuajse pa u vënë re, vendosen.

This is Taixi — pika rene-3. Në një mijë vjet praktikë kineze ka qenë pika e vetme më e përdorur për gjumin që nuk vjen lehtë ose që nuk qëndron gjatë gjithë natës. Ne e aplicojmë me gjilpërë pothuajse çdo ditë në sallonin tonë. Ajo nuk është, në vetvete, kurë për pagjumësinë. Por është një pjesë e një qasjeje të kujdesshme që adresson diçka që shumica e këshillave moderne për gjumin mungon: trupit i duhet të dëshirojë të flejë, dhe shumica e personave me pagjumësi kanë një trup që ka humbur këtë dëshirë.

Pse pilulat funksionojnë dhe pastaj ndalojnë

Qasja e zakonshme mjekësore është mjekimi. Ka pilula gjumi më të vjetra dhe më të reja; mjekët mund të këshillojnë se cilat janë cilat. Nga ajo që kam dëgjuar nga klientët dhe nga mjekët të cilëve u besoj, ato shpesh funksionojnë natën e parë dhe gjatë javës së parë. Pas tre apo katër javësh, priren të ndodhin dy gjëra: doza nuk mjafton më, dhe forma natyrale e gjumit — ritmi midis fazave më të thella dhe atyre më të lehta — sheshëzohet. Trupi është vënë të flejë por jo të pushohet.

Kjo nuk është kritikë ndaj ilaçeve për gjumin. Ka kriza në të cilat është ndërhyrja e duhur, shkurtimisht. Problemi është se nuk i mëson trupit asgjë. Kur mjekimi ndalet, trupi nuk ka mësuar të bjerë në gjumë vetë; ka mësuar vetëm të vendoset në gjumë.

Akupunktura për Gjumë: Pika Pas Kyçit të Këmbës funksionon mbi një parim krejtësisht të ndryshëm. Nuk sedon. Nuk prodhon përgjumje gjatë seancës. Punon mbi modelet themelore — ajo që MKK klasike e quan deficiency, excess, ose disharmoni — që kanë bërë trupin të humbasë instinktin e tij të gjumit.

Tre modele, tre protokolle

Në mjekësinë kineze, pagjumësia nuk është kurrë një gjendje e vetme. Është një simptomë, dhe protokolli varet tërësisht nga modeli.

Pagjumësia e mendjes shumë aktive. Pacienti shtrihet i lodhur por nuk mund të ndalojë së menduari. Mendimet rrotullohen. Trupi është i rëndë por koka është vigjilente. Kjo është më e zakonshme tek punëtorët e zyrës, studentët para provimeve, kushdo që bën punë mendore në mbrëmje. Modeli MKK: zjarri i zemrës që ngrihet. Protokolli: gjilpëra te Shenmen (zemra-7, në palosjen e kyçit), Yintang (midis vetullave) dhe Taixi (pika e kyçit të sipërpërmendur). Qëllimi është të sjellë energjinë mendore aktive poshtë, duke e ankoruar në pjesën e poshtme të trupit që koka të mund të pushojë.

Pagjumësia e trupit shumë të lodhur. Pacienti është i rraskapitur, bie në gjumë brenda minutave, por zgjohet midis orës dy dhe katër të mëngjesit dhe nuk mund të kthehet në gjumë. Shpesh ndjejnë një ankth të paqartë kur zgjohen, pa asnjë mendim specifik të lidhur. Ky është modeli më i zakonshëm tek klientët që janë punuar kronike mbi kapacitet, gratë pas lindjes, njerëzit në pikëllim afatgjatë. Modeli MKK: mungesë e yin. Protokolli: rene-3 (Taixi) bilateral, shpretkë-6 (Sanyinjiao), dhe aplikim moxa mbi shpinën e poshtme — e butë, ngrohëse, që rindërton rezervën e thellë.

Pagjumësia e shqetësimit tretës. Pacienti fle mirë deri në mesnatë, pastaj zgjohet me fryrje barku, nauze të lehtë, ose ëndrra të gjalla shqetësuese. Ata shpesh hanë vonë ose hanë në gjendje stresi. Modeli MKK: stagnacion i ushqimit. Protokolli: stomaku-36 (Zusanli), zorra e trashë-4 (Hegu), perikardu-6 (Neiguan) — i kombinuar me diskutim dietik. Asnjë gjilpëra e vetme nuk do ta rregullojë këtë pa ndryshuar modelin e të ngrënit.

Ka modele të tjera — pagjumësia e agjituar e menopauzës, pagjumësia e këmbëve të ftohta nga qarkullimi i dobët periferik, pagjumësia pas-traumës ku sistemi nervor ka humbur besimin në errësirë — por këto tre mbulojnë ndoshta shtatëdhjetë përqind të asaj që hyn në sallonin tonë. Nëse jeni kurioz se si funksionon sistemi i meridianëve nën këto pika, kam një shkrim më të gjatë mbi kondicionimin e meridianëve në MKK që hyn në mappimin në detaje.

Pika e gjyshes

Në Liaoningun e fëmijërisë sime, gjyshet shtypnin pikën Taixi të një fëmije të shqetësuar — të njëjtën gropëzë të kyçit — kur fëmija nuk qetësohej dot për të fjetur. Shtypja është e fortë, por asnjëherë e mprehtë. Efekti, i vëzhguar nga çdo brez nënash pa që askush ta shkruante, është se fëmija qetësohet. Gjyshja ime ma bënte mua mbi kang -un e ngrohtë gjatë dimrit, dy gishta në anën e brendshme të kyçit, derisa sytë më mbylleshin vetë.

Ajo që po bënte, pa pasur fjalët për ta përshkruar, ishte të nxiste një refleks neurologjik. Pika nuk sedon. Ajo qetëson. I thotë një sistemi nervor të tendosur se dyshemeja e shtratit është, në fakt, mjaft e sigurt sa për t'u lëshuar.

Mendoj për duart e saj sa herë që ngul gjilpërën në atë pikë. Tirana fle keq për arsye që ajo s'pati kurrë t'i përballonte — kafja dy kate poshtë që e ngatërron mesnatën me mbrëmjen e hershme, fqinji që po rinovon një banjo që, me sa duket, ishte mbajtëse — por gropëza e kyçit nuk ka ndryshuar, e as ajo që i kërkon trupit të bëjë.

Çfarë duket se bën

Seanca e parë është rrallë ajo ku ndodh ndryshimi. Trupit i duhet të regjistrojë se po ofrohet diçka e re.

Prisni: një takim dyzet e pesë minutesh, duke përfshirë intakën. Rreth njëzet minuta me gjilpëra. Nga gjashtë deri në dhjetë pika, varësisht nga modeli. Gjilpërat janë shumë të holla — shumë më të holla se gjilpërat hipoderme të përdorura për vaksinime — dhe shumica e klientëve ndjejnë vetëm një ndjesi të shkurtër gjatë futjes, ndonjëherë asgjë fare. Gjatë njëzet minutave mund të ndieni lëvizje të vogla të pavullnetshme në muskujt pranë gjilpërave. Kjo është normale dhe tregon se sistemi nervor po përfshihet.

Rreth një nga tre klientët e seancës së parë fle më mirë atë natë. Rreth një nga dy fle më mirë natën e tretë pas seancës. Përmirësimi i besueshëm vjen midis seancës së tretë dhe të katërt në një kurs standard prej gjashtë.

Ajo që not duhet të prisni: ndryshim dramatik të menjëhershëm, efekte të qëndrueshme pas një seance të vetme, ose që akupunktura e vetme do të rregullojë një problem gjumi me shkaqe strukturore (apnea e gjumit, sindroma serioze e këmbëve të shqetësuara, hipertiroidizmi, depresioni me karakteristika pagjumësie). Për këto, akupunktura mund të mbështesë por nuk mund të zëvendësojë.

Pjesa e sinqertë

Dua ta them qartë sepse fusha nuk e thotë gjithmonë qartë: akupunktura nuk është magji për gjumin. Ka klientë për të cilët funksionon bukur dhe klientë për të cilët nuk bën asnjë ndryshim të matshëm. Përqindja që i përgjigjet mirë është, në praktikën time, rreth tre nga katër. Tjetri një nga katër ose ka nevojë për një ndërhyrje të ndryshme ose ka një problem gjumi me një shkak themelor që duhet ta identifikojmë dhe ta adresojmë ndryshe.

Ajo që mund të premtoj është kjo: puna do të bëhet me kujdes, protokolli do të përshtatet me modelin aktual (jo një recetë gjenerike për pagjumësi), dhe nëse pas katër seancave nuk shohim ndryshim, do t'ju them sinqerisht dhe do të flasim se çfarë tjetër mund të ndihmojë. Ndonjëherë përgjigja është të dërgoni dikë për një studim gjumi. Ndonjëherë është të adresohet fillimisht një gjendje ankthi me një psikolog. Ndonjëherë është më e thjeshtë — një klient që nuk ka bërë lidhjen midis espressos në orën katër të pasdites dhe zgjimit në mesnatë.

Gjumi është një copë delikate e inteligjencës së trupit. Gjilpërat, kur funksionojnë, nuk shtojnë asgjë të re. Ato heqin pengesat e vogla që kanë mbajtur trupin të mos bëjë atë që tashmë di ta bëjë.

Yang Wang praktikon akupunkturë dhe Tui Na në Chinese Massage - Tai Chi Tirana.

Moksibustioni me Baltë për Dhimbjet Menstruale: Çfarë Dinin Tashmë Tre Gjenerata Gjyshe

Moksibustioni me Baltë për Dhimbjet Menstruale: Çfarë Dinin Tashmë Tre Gjenerata Gjyshe

Postuar më e nga Yang Wang

Ekziston një lloj dhimbjeje cikli që asnjë ilaç nuk e arrin plotësisht. Fillon në shpinën e poshtme, kalon nëpër barkun e poshtëm dhe vendoset thellë pas kockës pubike. Nxehtësia ndihmon për një orë. Ibuprofeni heq buzën më të mprehtë. Por dhimbja bazë qëndron, një prezencë e rëndë e shtrënguar, ndonjëherë dy ose tre ditë çdo muaj. Gratë që kanë jetuar me këtë prej vitesh shpesh e përshkruajnë jo si dhimbje saktësisht, por si një situatë lodhëse peng — trupi mban pjesën tjetër të jetës peng derisa cikli ta lirojë.

Rreth një nga tre gratë përjeton dhimbje cikli të mjaftueshme për të ndërhyrë në aktivitetet e përditshme të paktën një ditë në muaj. Rreth një nga tetë e përjeton aq rëndë sa formon mënyrën se si planifikojnë punën, jetën sociale, udhëtimet. Disa nga këto raste kanë një shkak mjekësor të identifikueshëm — endometrioza, fibroide, adenomioza — për të cilat hapi i parë i duhur është hetimi gjinekologjik. Por shumë nuk kanë. Hetimi mjekësor kthehet i parëndësishëm. Dhimbja vazhdon. Gruas i thuhet se është "normale."

Ky model, në mjekësinë kineze, është një nga kushtet më qartë të përshkruara në tekstet klasike. Diagnoza zakonisht është ndonjë variacion i xuhan tongjing — periudha të dhimbshme me mangësi të ftohtit — dhe trajtimi nuk ka ndryshuar thelbësisht prej tetëqind vitesh, sepse ajo që u zhvillua tetëqind vite më parë funksionoi, dhe vazhdon të funksionojë.

Çfarë duket se bën

Uteri është një muskul. Gjatë menstruacionit, ai tkurret për të nxjerrë mukozën e tij. Tek shumica e grave këto tkurrje janë aq të buta sa pothuajse nuk vihen re; qafa e mitrës është zgjeruar pak, qarkullimi i gjakut në murin e uterit është adekuat, tkurrjet janë të koordinuara.

Tek dismenorrea, tkurrjet janë ose shumë të forta, ose shumë të zgjatura, ose të koordinuara pamjaftueshëm. Muskuli i uterit shkon në diçka afër një gjendjeje spazme të lokalizuar. Qarkullimi i gjakut në vetë muskul mund të reduktohet përkohësisht, gjë që bën që muskuli të lëshojë më shumë kimikate sinjalizuese dhimbjeje (prostaglandina), të cilat shkaktojnë tkurrje më shumë, gjë që redukton më tej qarkullimin e gjakut. Cikli vazhdon vetë derisa rrjedha menstruale të shkojë rrugën e saj.

Ka disa arsye pse kjo mund të ndodhë. Tek disa gra, ekziston thjesht një nivel bazë më i lartë i sinjalizimit inflamator. Tek të tjerat, çështja është hormonale — ekuilibri relativ i estrogjenit dhe progesteronit, veçanërisht në ditët para fillimit të periudhës. Tek të tjerat — dhe kjo është grupi ku Moksibiustioni me baltë është më efektiv — modeli është ai i ngrohtësisë së pamjaftueshme dhe lëvizjes në rajonin e legenit, një bazë kronike e qarkullimit të dobët që bëhet problematike në mënyrë akute kur uteri kërkohet të punojë fort gjatë menstruacionit. (Për gratë që i afrohen shtatzënisë ose periudhës pas lindjes, ka një artikull të lidhur mbi masazhi kinez në shtatzëni dhe fertilitet që përshtatet në të njëjtën pamje më të gjerë.)

Pse ngrohtësia ndryshon pamjen

Gjëja e vetme më e mirë shtëpiake që një grua mund të bëjë për dhimbjet e ciklit — dhe kjo është diçka që çdo kulturë tradicionale që kam lexuar ndonjëherë e ka zbuluar prej kohësh — është të aplikojë nxehtësi në barkun e poshtëm dhe shpinën e poshtme. Shishe me ujë të nxehtë, peshqirë të ngrohtë, çanta të ngrohta gruri, ulur afër sobës. Mjekët me të cilët kam folur thonë se nxehtësia funksionon aq mirë sa ibuprofeni për këtë lloj dhimbjeje, pa efekte anësore. Gjyshet e dinin këtë, natyrisht, pa pasur nevojë që dikush t'ua konfirmonte.

Por nxehtësia nga një shishe me ujë të nxehtë është sipërfaqësore dhe e shkurtër. Adreson simptomin për kohëzgjatjen e kontaktit, dhe pastaj trupi kthehet në gjendjen e tij të mëparshme.

Moksibustioni me baltë bën atë që bën një shishe me ujë të nxehtë, por në tre nivele të ndryshme njëkohësisht.

Ngrohtësia sipërfaqësore dhe e shtresës së mesme: e ngjashme por më e barabartë se një shishe me ujë të nxehtë, e qëndrueshme për dyzet e pesë minuta, mjaft e thellë për të relaksuar murin abdominal dhe ndikuar indin bazë.

Ngrohtësia depërtuese e thellë: nëpërmjet tymit moksë dhe përbërjeve bimore të paqëndrueshme, duke arritur organet e legenit bazë dhe strukturat nervore në një mënyrë që nxehtësia sipërfaqësore nuk mund.

Efekti kumulativ gjatë një kursi trajtimi: ndryshimet e prodhuara nga një seancë e vetme nuk zhduken kur seanca përfundon. Gjatë tre deri në pesë trajtimeve, qarkullimi bazë i gjakut të legenit përmirësohet, rregullimi autonom i funksionit të uterit kalon drejt koordinimit më të mirë, dhe baza inflamatore ulet. Disa ciklet e ardhshme priren të jenë progresivisht më pak të dhimbshme.

Kjo është pjesa që trajtimi konvencional nuk mund të replikojë lehtë. Analgjezikët trajtojnë episodin. Kontraceptivët hormonalë e shtypnin ciklin plotësisht. Nxehtësia ndihmon për një orë. Moksibustioni me baltë është një nga ndërhyrjet e pakta që adresonin modelin bazë në një mënyrë që prodhon përmirësim të qëndrueshëm.

Një rast i vogël nga pranvera e kaluar

Një grua e re — njëzet e gjashtë vjeçe, punonte në turizëm në Tiranë — erdhi muajin e kaluar në Mars. Dhimbje të rënda cikli për dhjetë vjet, duke u bërë gjithnjë e më keq ndërsa kishte kaluar të njëzetat. Gjinekologu i saj kishte përjashtuar endometriozën me ultratingull dhe ekzaminim klinik. Kishte qenë në pilulë kontraceptive me dozë të ulët kombinuar për tre vjet, gjë që kishte reduktuar por jo eliminuar dhimbjen, dhe të cilën donte të ndalonte sepse shpresonte të fillonte familje brenda dy viteve të ardhshme.

Dhimbja e saj e ciklit ishte, në termat e MCT, pothuajse një prezantim tekstual i stagnimi-i-ftohtit . Duart dhe këmbët e ftohta në përgjithësi. Dhimbja që i përgjigjej nxehtësisë shumë më shumë sesa medikamenteve. Dhimbje që ishte më keq kur kishte punuar ditë të gjata në këmbë (ajo ishte në turizëm me pakicë). Dhimbje që ishte më keq në dimër se në verë.

Bëmë pesë seanca moksibustioni me baltë në dy cikle. Një herë në javë për tre javë, pastaj një ndërprerje, pastaj edhe dy herë në ciklin e dytë, me kohë të para ditëve para fillimit të periudhës.

Cikli i parë pas fillimit të trajtimit: dhimbja ende e pranishme, por dita më e keqe ishte gjashtë nga dhjetë në vend të nëntit, dhe nuk kishte nevojë të merrte leje nga puna.

Cikli i dytë: dita më e keqe katër, dy ditë shqetësimi të lehtë në vend të katër zakonisht.

Cikli i tretë (asnjë trajtim atë muaj, për të parë nëse ndryshimet mbaheshin): dita më e keqe pesë, por modeli i shqetësimit ishte shkurtuar nga katër ditë në dy.

Ajo vazhdon të vijë për një seancë mirëmbajtjeje çdo dy cikle, në javën para fillimit të periudhës. Ndali pilulën kontraceptive gjashtë muaj më parë. Ciklet e saj kanë qenë të menaxhueshme që atëherë.

Ky është një kurs tipik trajtimi për këtë prezantim. Jo të gjitha gratë u përgjigjen kaq mirë; disa u përgjigjen më mirë, disa më pak. Shkalla e përgjigjes, në praktikën time, është rreth tre gra nga katër, me ata që u përgjigjen plotësisht (përmirësim i rëndësishëm i qëndrueshëm) dhe ata që u përgjigjen pjesërisht (disa përmirësime, më pak dramatike) ndarë afërsisht në mënyrë të barabartë.

Shënim praktik mbi kohën

Për rezultate më të mira, trajtimi i parë në një kurs duhet të planifikohet rreth një javë para ardhjes së pritur të periudhës. Trajtimet e mëvonshme zakonisht planifikohen në të njëjtën dritare relative ndaj ciklit. Kjo kohëzgjatje lejon efektet ngrohëse dhe qarkullimore të trajtimit të jenë të pranishme gjatë ditëve kur trupi ka më shumë nevojë për to.

Gjithmonë kombinoj trajtimin brenda studios me disa praktika të thjeshta shtëpiake: pirja e lëngjeve të ngrohta në vend të atyre me akull në javën para periudhës, shmangja e uljes në sipërfaqe të ftohta për periudha të gjata, dhe një banjë e vogël e këmbëve me ujë të ngrohtë në mbrëmjet gjatë ditëve para menstruacionit. Këto praktika të vogla rrisin ndjeshëm efektin e seancave brenda studios.

Për gratë që kanë provuar gjithçka dhe nuk kanë gjetur asgjë që funksionon mirë, moksibustioni me baltë ia vlen një tentativë reale. Pesë seanca në dy cikle zakonisht mjaftojnë për të ditur nëse modeli juaj i veçantë do të përgjigjet.

Gjyshet, në fund të fundit, kishin bërë një version të kësaj për shekuj para se ne ta sillnim në një studio si e jona. Ato dinin çfarë bënin.

Yang Wang ushtron mjekësinë kineze në Chinese Massage - Tai Chi Tirana.